Të paktën 30 fëmijë, shumica prej tyre britanikë, dyshohet se janë ngjizur përmes trajtimeve të fertilizimit in vitro (IVF) në Qipron Veriore, duke përdorur donatorë të gabuar të spermës ose vezëve.

Rastet janë bërë pjesë e një hetimi të BBC-së, pas të cilit dhjetëra familje kanë ngritur shqetësime lidhur me identitetin e donatorëve të përdorur gjatë procedurave të fertilitetit.

Prindërit pretendojnë se nuk kanë marrë donatorët që kishin përzgjedhur përpara trajtimit. Sipas tyre, zgjedhja ishte bërë mbi bazën e të dhënave të rëndësishme si historia mjekësore, pamja, personaliteti, arsimi dhe interesat e donatorëve.

Hetimi i BBC-së kishte zbuluar fillimisht shtatë raste në fillim të këtij viti. Pas publikimit të tyre, dhjetëra familje të tjera kontaktuan median duke raportuar dyshime të ngjashme.

Gjysma e rasteve lidhen me një klinikë

Nga 30 fëmijët e identifikuar, rreth gjysma kanë lindur pas procedurave të kryera në Qendrën IVF Dogus.

Në kujdesin e disa prej pacientëve në këtë klinikë kanë qenë të përfshirë Dr. Firdevs Uguz Tip, Dr. Sevket Alpturk dhe koordinatorja e pacientëve Julie Hodson.

Prindërit dyshojnë se mund të jenë mashtruar nga anëtarë të stafit. Dr. Firdevs Uguz Tip i ka mohuar akuzat për çdo shkelje, ndërsa Alpturk dhe Hodson nuk iu janë përgjigjur pyetjeve të BBC-së.

Hetimi ka zbuluar gjithashtu se Cryos International, banka më e madhe e spermës në botë, e ka vendosur klinikën Dogus në listën e saj të zezë që prej vitit 2016.

Testet e ADN-së ngrenë dyshime të reja

Njëmbëdhjetë nga 30 fëmijët kanë kryer teste komerciale të ADN-së. Rezultatet kanë treguar se ata kanë trashëguar prejardhje gjenetike nga Turqia ose vende të tjera të rajonit.

Këto rezultate kanë ngritur dyshime se në disa raste nuk janë përdorur donatorët europianë që prindërit kishin kërkuar.

Shumica e fëmijëve janë ngjizur përmes IVF-së në klinikën Dogus gjatë periudhës 2012-2024.

Familjet tashmë përballen me pasiguri të mëdha lidhur me identitetin e donatorëve biologjikë dhe historinë e tyre mjekësore.

“Këto raporte janë thellësisht shqetësuese. Është një e drejtë themelore njerëzore për një person të ngjizur nga donatori të dijë të vërtetën rreth origjinës së tij”, deklaroi Laura Bridgens, themeluese e organizatës Donor Conceived UK.

Qiproja Veriore, destinacion për trajtimet e fertilitetit

Qiproja Veriore është një territor ku ligjet e Bashkimit Europian nuk zbatohen dhe që ndërkombëtarisht njihet vetëm nga Turqia.

Klinikat e fertilitetit në këtë zonë ofrojnë trajtime me çmime relativisht të ulëta, premtojnë norma të larta suksesi dhe ofrojnë një përzgjedhje të gjerë të donatorëve të spermës dhe vezëve.

Për këtë arsye, territori është kthyer në një destinacion të rëndësishëm për britanikët që kërkojnë trajtime fertiliteti jashtë vendit.

Pas publikimit të hetimit të parë në mars, Ministria e Shëndetësisë e Qipros Veriore tha se kishte nisur një hetim zyrtar. Megjithatë, sipas BBC-së, autoritetet nuk u janë përgjigjur kërkesave të përsëritura për informacion mbi ecurinë e hetimit.

Rastet e reja kanë shtuar shqetësimet mbi mënyrën se si funksionojnë klinikat e fertilitetit në territor dhe mbi kontrollet që kryhen për identitetin dhe historinë e donatorëve të spermës dhe vezëve.