Një koleksion i jashtëzakonshëm prej 300 objektesh shqiptare, të ruajtura në Muzeun Etnografik të Budapestit, pritet të rikthehet simbolikisht në atdhe përmes një ekspozite të veçantë në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

Objektet, të cilat përfshijnë bizhuteri dhe veshje tradicionale shqiptare, i janë shitur dikur muzeut hungarez nga një tregtar i quajtur Paolo Lazza. Pas një hulumtimi të detajuar nga drejtori i “Marubit”, Luçjan Bedeni, në bashkëpunim me kuratoren Kim Knoppers dhe dizajnerin e modës Jozef Martini, u zbulua se emri i vërtetë i tregtarit ishte Palokë Laca, një figurë e njohur nga Shkodra.

Vizita e studiuesve hungarezë në Shkodër gjatë vitit 2024 ka hapur rrugën për një bashkëpunim të ngushtë mes muzeve, duke mundësuar ekspozimin e këtyre objekteve në “Marubi” këtë qershor. Ky projekt është pjesë e një pune të thelluar mbi etnografinë dhe artizanatin shqiptar, duke nxjerrë në dritë një pasuri kulturore që ka qëndruar e fshehur për dekada.

A do të kemi një rikthim të plotë të këtyre objekteve në Shqipëri? Kjo mbetet për t’u parë, por ekspozita në “Marubi” do të jetë një hap i madh drejt rivlerësimit të trashëgimisë sonë kombëtare.