Pas arrestimit të ish-ministrit shqiptar Ilir Beqaj për korrupsion lidhur me fondet e BE-së në programin SASPAC, delegacioni i Bashkimit Europian reagoi duke kërkuar që institucionet shqiptare të sigurojnë mekanizma efektivë për mbrojtjen e interesave financiare të BE-së. Ndërkohë, BE-ja nuk komenton procedurat gjyqësore në vazhdim, por thekson rëndësinë e institucioneve të pavarura të drejtësisë në këtë drejtim.

Deklarata e BE-së

Në një deklaratë BE-ja theksoi: “Institucionet shqiptare janë të detyruara të kenë mekanizma efektivë të kontrollit financiar për të mbrojtur interesat financiare të BE-së. Nëse institucionet shqiptare nuk marrin masa, BE-ja ka mjete dhe procedura në dispozicion për të mbrojtur interesat e veta financiare“.

Sinjalizimet për Frida Krifcën dhe AZHBR-në

Ky mesazh konsiderohet një goditje për ish-ministren Frida Krifca dhe ish-vartësit e saj në Agjencinë e Zhvillimit Bujqësor dhe Rural (AZHBR), të akuzuar për abuzim me fondet e BE-së për bujqësinë. Hetimet për këto çështje kanë nisur që në vitin 2021 nga Zyra Kundër Mashtrimit në BE (OLAF), e cila sekuestroi kompjutera dhe dokumente nga Ministria e Bujqësisë dhe AZHBR-ja. Sipas informacioneve, dosja që Brukseli dërgoi në SPAK përfshin fakte të shumta mbi shpërdorimin e fondeve.

Hetimet dhe Pasojat

Aktualisht, hetimet për këtë çështje janë në fazë paraprake, sipas kreut të SPAK, Altin Dumani. Mosmarrja e masave efektive nga ana e institucioneve shqiptare ka çuar në bllokimin e paketës së radhës me vlerë 112 milionë euro nga BE-ja. OLAF njoftoi së fundmi rekomandimin për bllokimin e mbështetjes së radhës për shkak të parregullsive të shumta, përfshirë kërkesat për pagesa tek kompani konsulence, kontrata të dhëna pa garë ose me garë të falsifikuar, dhe çmime të inflacionuara.

Problemet e Identifikuara

BE ka identifikuar disa parregullsi të mëdha, përfshirë:
– Kërkesa për aplikuesit që të paguajnë një pjesë të grantit tek kompani vendase konsulence.
– Kontrata të dhëna pa garë ose me garë të falsifikuar.
– Çmime të inflacionuara dhe shkelje të kontratave.

Këto probleme janë pasqyruar edhe në protestat e fermerëve shqiptarë, të cilët kanë shprehur pakënaqësinë për mungesën e mbështetjes financiare dhe mungesën e tregut për prodhimet e tyre, pavarësisht fondeve të konsiderueshme të alokuara.