Një studim i publikuar më 11 shkurt 2026 në revistën Neurology ka nxjerrë në pah rolin kyç të aktiviteteve mendore në vonimin e shfaqjes së sëmundjes së Alzheimer.

Sipas kërkimit, personat që angazhohen rregullisht në aktivitete stimuluese si leximi, shkrimi apo mësimi i gjuhëve të huaja mund të shtyjnë fillimin e sëmundjes deri në pesë vite dhe të ngadalësojnë përkeqësimin e lehtë të funksioneve njohëse deri në shtatë vite.

Studimi përfshiu 1,939 pjesëmarrës me moshë mesatare rreth 80 vjeç, të cilët nuk kishin simptoma të demencës në fillim. Ata u ndoqën për rreth tetë vite dhe raportuan mbi aktivitetet e tyre mendore gjatë gjithë jetës — nga fëmijëria deri në moshën e tretë.

Rezultatet treguan se individët më aktivë mendërisht kishin:
• 38% më pak rrezik për të zhvilluar Alzheimerin
• 36% më pak rrezik për përkeqësim të lehtë njohës

Mesatarisht, grupi më aktiv e zhvilloi sëmundjen në moshën 94-vjeçare, ndërsa grupi më pak aktiv në moshën 88-vjeçare.

Ekspertët theksojnë se studimi nuk provon drejtpërdrejt parandalimin e sëmundjes, por sugjeron se aktivitetet intelektuale ndërtojnë një “rezervë njohëse”, e cila ndihmon trurin të funksionojë më mirë për më gjatë, edhe kur ndryshimet biologjike të sëmundjes janë të pranishme.

Ky zbulim nënvizon rëndësinë e stimulimit mendor gjatë gjithë jetës, përmes leximit, edukimit dhe aktiviteteve kulturore, si një faktor mbështetës për shëndetin e trurit në moshë të avancuar.