Harvard, 14 prill 2025 – Lumturia është relative, thotë një shprehje e njohur. Por kur arrihet ajo në formën e saj më të plotë? Një studim afatgjatë i Universitetit të Harvardit, që ka nisur në vitin 1938 dhe është një ndër më jetëgjatët në histori, jep një përgjigje të qartë: mosha 60-vjeçare është kulmi i lumturisë njerëzore.

Studimi, i cili ka ndjekur jetën e 268 studentëve përgjatë dekadave – nga të cilët vetëm 19 janë gjallë sot – ka nxjerrë në pah se nuk janë pasuria, inteligjenca apo trashëgimia gjenetike ato që përcaktojnë lumturinë dhe jetëgjatësinë tonë, por marrëdhëniet cilësore dhe të qëndrueshme njerëzore.

Sipas profesor Robert Waldinger, psikiatër dhe drejtues i këtij projekti, “marrëdhëniet e forta mbrojnë individin nga trishtimi, ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit mendor dhe fizik, dhe madje ndikojnë më shumë në jetëgjatësi sesa kolesteroli apo gjendja ekonomike.”

Tri shtyllat kryesore për një jetë të gjatë dhe të lumtur:

• Të duash dhe të jesh i dashur.
• Një martesë e qëndrueshme.
• Kujdesi për trupin dhe shmangia e alkoolit e duhanit në mënyrë të tepruar.

Ky studim i jashtëzakonshëm është një thirrje e qartë për të investuar më shumë në njerëzit rreth nesh, sesa në sendet që zotërojmë. Në fund të fundit, lumturia nuk matet me gjëra – por me lidhje.

Dhe sipas shkencës, mosha e artë e shpirtit është e 60-ta.