Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, gjatë vizitës së tij të parë në Ukrainë që nga fillimi i agresionit rus në shkurt 2022, deklaroi se Serbia nuk e ka tradhtuar Rusinë, ndonëse qëndron e angazhuar për respektimin e të drejtës ndërkombëtare dhe integritetit territorial të shteteve, përfshirë Ukrainën.

Në samitin “Ukrainë – Evropa Juglindore” të mbajtur në Odesa më 11 qershor, Vuçiç konfirmoi se refuzoi të nënshkruajë deklaratën përfundimtare që dënonte agresionin rus dhe bënte thirrje për vendosjen e sanksioneve ndaj Moskës.

“Sërish kam qenë i vetmi që nuk e kam pranuar deklaratën. Ndryshe nga ata që pranojnë çdo gjë kundër Rusisë, çdo gjë që munden”, deklaroi Vuçiç para gazetarëve.

Ai theksoi se nuk ka pasur presion të madh për ta firmosur dokumentin dhe se Serbia do të vazhdojë politikën e saj të vetëvendosjes dhe neutralitetit, për të cilën, sipas tij, është krenare.

Samiti dhe deklarata përfundimtare

Deklarata e samitit, e nënshkruar nga liderët e vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Evropës Lindore (përfshirë Rumaninë, Moldavinë, Kroacinë dhe Greqinë), dënonte qartë pushtimin rus, bënte thirrje për anëtarësimin e Ukrainës në NATO dhe dënonte krimet e luftës dhe dëbimin e civilëve ukrainas në Rusi, përfshirë fëmijët.

Serbia ishte i vetmi vend që nuk firmosi deklaratën.

Vuçiç: “Nuk kishte Prishtinë në këtë samit”

Në komentet e tij, presidenti serb theksoi gjithashtu se e falënderoi presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky për respektimin e integritetit territorial të Serbisë dhe e vuri në dukje me ton të prerë:

“Dhe këtu nuk kishte Prishtinë dhe përfaqësues të Prishtinës”, duke nënvizuar refuzimin e Ukrainës për të njohur pavarësinë e Kosovës.

Ai shtoi se Serbia dëshiron të ndihmojë në rindërtimin e një ose dy qyteteve apo rajoneve të vogla në Ukrainë, si një shenjë e solidaritetit me popullin ukrainas.

Zelensky falënderon Vuçiçin për pjesëmarrjen dhe ndihmën

Nga ana tjetër, Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, falënderoi Vuçiçin për praninë e tij në samit, duke e quajtur “të rëndësishme dhe simbolike”, sidomos në kohë lufte. Ai vlerësoi mbështetjen e Serbisë për sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës, si dhe nismën për të kontribuar në rindërtim.

Zelensky tha se takimi me Vuçiçin përfshiu bisedime mbi integrimin evropian, diplomacinë, ekonominë dhe bashkëpunimin dypalësh.

Marrëdhëniet me Rusinë dhe akuzat për furnizim me armë

Serbia, megjithëse ka shprehur mbështetje për integritetin e Ukrainës, nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë. Lidhjet me Moskën janë mbajtur të ngushta, dhe më 9 maj, Vuçiç mori pjesë në Paradën e Fitores në Moskë, ku u takua me Vladimir Putinin.

Megjithatë, më 28 maj, Shërbimi i Jashtëm i Sigurisë i Rusisë e akuzoi Serbinë për furnizim të Ukrainës me municione, përmes rrugëve të ndërmjetme – një akuzë që Beogradi e mohoi. Vuçiç u zotua se kontratat e shitjes së armëve do të ndërpriten kur të dyshohet se ato përfundojnë në frontin ukrainas.

⸻

Kjo vizitë e Vuçiçit në Ukrainë përfaqëson një balancë delikate diplomatike për Serbinë, që përpiqet të ruajë marrëdhënie me Rusinë, të mbështesë integritetin territorial të vendeve sipas OKB-së, dhe njëkohësisht të mos rrezikojë integrimin evropian.