Tragjedia e Durrësit, ku dy fëmijë humbën jetën dhe një tjetër mbeti i plagosur rëndë, ka ndezur sërish debatin publik. Reagimet kanë qenë të forta, të drejta në zemërim, të ashpra në gjuhë, por shpesh të përqendruara vetëm te një emër: shoferi.
Po, drejtuesi i mjetit mban përgjegjësi të plotë ligjore dhe morale. Nëse konfirmohet drejtimi në gjendje të dehur dhe shkeljet e tjera, dënimi maksimal që parashikon ligji duhet të zbatohet pa asnjë hezitim. Por ndalimi te një individ i vetëm rrezikon të fshehë një pjesë më të gjerë të problemit.
Sepse kjo nuk është vetëm një histori dehjeje dhe shpejtësie. Është edhe një histori hapësire, ose më saktë mungese hapësire.
Në shumë lagje urbane, sidomos në zona të ndërtuara pa plan të qartë, rruga, trotuari dhe hapësira e banimit janë ngatërruar në një të vetme. Aty ku duhej të kishte parqe, ka pallate. Aty ku duhej të kishte sheshe, ka parkingje. Aty ku duhej të kishte kënde lojërash, ka makina të parkuara deri në murin e ndërtesës.
Në këtë realitet, fëmijët nuk kanë shumë zgjedhje: luajnë në trotuar, midis pallateve, pranë rrugës. Dhe kjo i vendos ata në një kontakt të vazhdueshëm me rrezikun, edhe kur nuk ka asnjë shkelje nga ana e tyre.
Problemi nuk është vetëm shoferi që shkel rregullat. Problemi është një model urban ku fëmijët nuk janë të parashikuar si përdorues të hapësirës publike. Ku qyteti nuk është ndërtuar si vend jetese, por si grumbull ndërtesash.
Durrës nuk është i vetmi rast. Në shumë qytete të vendit, hapësirat publike janë tkurrur gradualisht, ndërsa trafiku është rritur në mënyrë të pakontrolluar. Kontrolli i shpejtësisë në zonat e banuara, sinjalistika dhe infrastruktura mbrojtëse shpesh janë minimale ose mungojnë krejt.
Në këtë kuptim, tragjedi të tilla nuk lindin vetëm nga një moment i vetëm gabimi, por nga një zinxhir mungesash: mungesë kontrolli, mungesë planifikimi urban dhe mungesë hapësire të sigurt për fëmijët.
Nuk mjafton vetëm zemërimi publik pas ngjarjes. As vetëm ngushëllimet zyrtare. As vetëm dënimi i autorit, sado i ashpër të jetë ai.
Nëse nuk ndryshon mënyra si ndërtohen qytetet dhe si menaxhohen zonat e banuara, rreziku mbetet i njëjtë. Dhe çdo tragjedi e re kthehet në një përsëritje të asaj të mëparshmes, me emra të ndryshëm, por me të njëjtën mungesë hapësire për jetën.





