Çmimet globale të naftës kanë shënuar një rënie prej gati 5% të martën, pasi Izraeli dhe Irani kanë rënë dakord për një armëpushim, duke i dhënë fund përkohësisht konfliktit të tensionuar 12-ditor që ka tronditur Lindjen e Mesme dhe tregjet ndërkombëtare.

Në tregjet ndërkombëtare, nafta e papërpunuar ra fillimisht në 68 dollarë për fuçi, për t’u rikuperuar më vonë në 69.68 dollarë, pas akuzave të ndërsjella mes palëve për shkelje të armëpushimit vetëm pak orë pas hyrjes në fuqi të marrëveshjes.

Tensionet e mëparshme kishin ngritur çmimin e naftës deri në 81 dollarë për fuçi, pas sulmit të papritur të Izraelit mbi objektiva bërthamore dhe ushtarake iraniane më 13 qershor. Frika më e madhe në tregjet energjetike ishte se Irani mund të mbyllte Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme detare për transportin e naftës dhe gazit, duke shkaktuar mungesa të theksuara në furnizim.

Stabilitet i brishtë në tregje

Tregjet e aksioneve në SHBA, MB dhe BE kanë qëndruar të qëndrueshme pas zhvillimeve më të fundit, ndërsa presidenti amerikan Donald Trump ka bërë thirrje për ndalim të sulmeve dhe ka mbështetur armëpushimin, ndonëse nuk ka kursyer kritikat ndaj Teheranit për shkelje të marrëveshjes.

Sipas analistëve ndërkombëtarë të energjisë, çmimi i naftës mbetet nën nivelin kritik të para sulmit, duke dhënë shpresë për qetësim të tregjeve dhe shmangie të një krize të re energjetike që do të rëndonte më tej kostot e jetesës globale – një skenar i ngjashëm me valën inflacionare pas nisjes së luftës në Ukrainë.

Armëpushimi i brishtë dhe rreziku i përshkallëzimit

Pavarësisht marrëveshjes, situata mbetet e tensionuar. Izraeli vazhdon të insistojë se nuk do të lejojë kurrë që Irani të zhvillojë armë bërthamore, duke e konsideruar një kërcënim ekzistencial, ndërsa Irani vijon të mbrojë programin e tij si “paqësor”.

Shkëmbimet e mëparshme të raketave mes dy vendeve kanë shkaktuar viktima dhe dëme, duke tronditur jo vetëm sigurinë rajonale, por edhe ekuilibrat energjetikë botërorë.

Ekspertët paralajmërojnë se edhe një incident i vetëm mund të ripërshkallëzojë konfliktin dhe të ndikojë drejtpërdrejt në çmimet e energjisë, duke thelluar pasiguritë për ekonominë globale.