Sektori i sapolindur i minierave të arit në Etiopi mund të jetë duke rritur shkeljet e të drejtave pasi një lobi zbuloi se punëtorët ishin të pambrojtur nga rreziqet e mundshme shëndetësore.

Midroc Investment Group, kompania etiopiane që operon minierën dhe rafineria zvicerane Argor-Heraeus që e kishte burimin e arit, akuzohen se nuk kanë ndërmarrë asnjë veprim mbi raportet publike rreth ndotjes nga miniera për vite me radhë, tha Human Rights Watch.

Sipas raportit të botuar javën e kaluar, banorët që jetojnë pranë minierës, që ndodhet afër qytetit të Shakiso në Zonën Guji, në rajonin më të populluar të Oromisë janë ankuar për vite me rradhë për probleme shëndetësore dhe aftësi të kufizuara, veçanërisht tek fëmijët e porsalindur.

Megjithëse miniera u mbyll vite më parë pas protestave publike, hulumtimi i Human Rights Watch tregon se kompanive në mënyrë të pashpjegueshme u lejohet të rifillojnë funksionimin nga qeveria pa ndërmarrë asnjë veprim korrigjues nga firmat për të adresuar çështjet e ndotjes.

Komplikimet shëndetësore

Kjo është mospërfillje e operacioneve minerare duke shkaktuar komplikime afatgjata shëndetësore, me fëmijë që lindin me aftësi të kufizuara.

Riautorizimi nga qeveria etiopiane i zonës së minierës së Midrok’s Lege Dembi shkel të drejtat themelore të njerëzve që jetojnë në zonë, tha Juliane Kippenberg, Drejtoreshë e Asociuar për të Drejtat e Fëmijëve në Human Rights Watch.

“Qeveria etiopiane, duke lejuar rihapjen e minierës Lega Dembi pa vendosur hapa për uljen e ndotjes, po shkel të drejtën për shëndetin e fëmijëve dhe të rriturve që jetojnë aty pranë.

“Qeveria duhet të pezullojë operacionet derisa të merren masa për të siguruar që kimikatet e dëmshme në ujë dhe tokë të mos i kalojnë standardet ndërkombëtare dhe që njerëzit e dëmtuar nga ndotja të marrin kompensim dhe kujdes,” shtoi Juliane.

Pas raportit, as qeveria etiopiane dhe as kompanitë nuk i janë përgjigjur pyetjeve tona mbi akuzat. Megjithatë, praktikat burimore të Argor-Heraeus ishin miratuar nga dy skema përkatëse të certifikimit, duke ngritur pikëpyetje mbi vlefshmërinë e kontrolleve të sfondit.

Arsenik në ujë

Një studim i kryer nga Universiteti Addis Ababa në vitin 2018, konfirmoi se ka një sasi të madhe arseniku në mostrat e ujit të marra në rrjedhën e poshtme nga zona e minierës. Mostrat e marra nga toka jashtë zonës së minierës janë gjetur gjithashtu se përmbajnë nivele të larta të arsenikut, nikelit dhe kromit; të gjitha të dëmshme për shëndetin e njeriut veçanërisht për sistemin nervor.

Studimi i kryer nga Instituti Etiopian i Shëndetit Publik të Universitetit tregoi se banorët që jetojnë në zonën Lege Dembi janë të prekshëm ndaj substancave të rrezikshme toksike që dalin nga zona e minierave.

Sipas gjetjeve të studimit, “komunitetet që jetonin në zonën e minierave ishin në rrezik të ekspozimit ndaj ndotësve si metalet toksikë të çliruar nga fabrika e minierave dhe aktivitete të tjera minerare”.

Human Rights Watch tha se rezultatet e studimit nuk janë bërë kurrë publike. Midroc Investment Group, një nga njësitë më të mëdha të biznesit privat të Etiopisë, mori përsipër minierën nga qeveria etiopiane në 1997. Bazuar në informacionin e dhënë nga Argor-Heraeus, Midroc duket se ka ndërmarrë pak veprime për të adresuar ankesat për dëmtimin mjedisor dhe shëndetin e keq. tha Human Rights Watch. Midroc nuk iu përgjigj një kërkese të Human Rights Watch për informacion. Argor-Heraeus, një nga rafineritë më të mëdha të arit në botë, mori arin nga Lega Dembi nga të paktën 2007 deri në mars 2018 dhe ishte e vetmja kompani e emëruar si partner biznesi i Midroc në një raport vjetor Midroc të vitit 2007.

Ndotja e mjedisit

Sipas informacionit të ndarë nga Argor-Heraeus me Human Rights Watch, rafineria nuk identifikoi dëmin ndaj mjedisit dhe të drejtave të njeriut në Lega Dembi deri në vitin 2018, pavarësisht raporteve të mediave dhe protestave publike për ndotjen e mjedisit dhe shëndetin e keq në minierën në 2009-10, 2015-2016 dhe 2017.

Argor-Heraeus nuk përdori levën e tij me Midroc për të trajtuar atë dëm.

Akuzat ngrenë debat mbi nevojën në rritje për të pasur firma ose investitorë që të nënshkruajnë një angazhim për të respektuar ligjet e ruajtjes së mjedisit, sipas standardeve të vendosura nga Kombet e Bashkuara dhe Organizata për Zhvillim Ekonomik dhe Bashkëpunim (OECD).

Kompanitë supozohet të ndërmarrin hapa për të identifikuar, parandaluar dhe zbutur të drejtat e tyre të njeriut dhe ndikimet mjedisore: një proces i quajtur kujdesi i duhur.

“Pronari i minierës Midroc nuk duket se i ka trajtuar seriozisht të drejtat e njeriut dhe dëmet mjedisore në Lega Dembi, pavarësisht protestave publike prej vitesh nga banorët”, tha Felix Horne, studiues i lartë mjedisor në Human Rights Watch.

“Është një burim i madh shqetësimi që rafineria e arit Argor-Heraeus ka marrë ar nga miniera për vite me radhë pa identifikuar publikisht rreziqet e të drejtave të njeriut.”