Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila është rizgjedhur për një mandat të ri pesëvjeçar, do të organizojë më 19 shtator në Bruksel një drekë pune me udhëheqësit e vendeve të Ballkanit Perëndimor. Ky takim ka për qëllim të dëshmojë angazhimin e von der Leyen për këtë rajon dhe për procesin e zgjerimit të Bashkimi Evropian (BE).
Qëllimi Kryesor i Takimit
Takimi ka si qëllim kryesor diskutimin e “agjendave të reformave dhe rritjes”, të cilat janë dorëzuar nga shumica e vendeve të rajonit në Komisionin Evropian. Këto agjenda janë parakusht për të pranuar pagesat e para nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor, i miratuar nga BE-ja në maj të këtij viti.
Von der Leyen ka qenë personalisht e angazhuar në promovimin e këtij plani, i cili ka marrë mbështetje nga Parlamenti Evropian dhe vendet anëtare në Këshillin e BE-së. Takimi me udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor do të shërbejë për të vlerësuar progresin e vendeve të rajonit në përmbushjen e kërkesave të këtij plani.
Situata e Agjendave të Reformave
Pesë vende të rajonit kanë dorëzuar tashmë agjendat e tyre reformiste, ndërsa Bosnje e Hercegovina është e vetmja që nuk e ka bërë ende këtë për shkak të problemeve të brendshme politike. Kosova, përkundrazi, ka qenë ndër vendet e para që e ka dorëzuar planin e saj në Komisionin Evropian.
Pritjet në BE ishin që agjendat të miratoheshin nga Komisioni Evropian në mes të shtatorit, por kjo është shtyrë për muajin tetor. Një arsye për këtë vonesë është fakti se Bosnje e Hercegovina nuk e ka dorëzuar ende planin e saj dhe zgjedhjet lokale në këtë vend mund ta shtyjnë dorëzimin deri në tetor.
Financimi dhe Qëllimet e Planit të Rritjes
Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor parashikon ndarjen e rreth 6 miliardë euro për vendet e rajonit në periudhën 2024-2027. Nga kjo shumë, 2 miliardë do të jenë grante pa kthim dhe pjesa tjetër do të ofrohet në formën e kredive të favorshme. Plani synon të ndihmojë rritjen ekonomike dhe të përshpejtojë procesin e integrimit evropian të rajonit. Përfituese të këtij plani janë Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Bosnje e Hercegovina dhe Serbia.
Plani gjithashtu ka për qëllim të nxisë bashkëpunimin rajonal dhe zhvillimin e tregut të përbashkët, që do të integrohet gradualisht në tregun e përbashkët të BE-së. Sidoqoftë, zyrtarët e BE-së theksojnë se ky plan nuk është një alternativë për zgjerimin e BE-së, por një mjet për të lehtësuar anëtarësimin e vendeve të rajonit.
Kushtet për Shfrytëzimin e Mjeteve
Vendet e rajonit duhet të përmbushin disa kushte për të shfrytëzuar mjetet financiare nga Plani i Rritjes. Kushtet kryesore lidhen me sundimin e ligjit dhe sigurimin e procedurave për kontrollin financiar sipas standardeve evropiane.
