Pas hyrjes në fuqi të liberalizimit të vizave më 1 janar 2024, numri i qytetarëve të Kosovës që kërkojnë azil në Bashkimin Evropian është rritur ndjeshëm, sipas të dhënave të Eurostat. Kjo ka ngritur shqetësim në institucionet evropiane, të cilat tani po shqyrtojnë masa për të ndalur këtë trend migrimi të pajustifikuar.

Komisioni Evropian ka propozuar që Kosova, së bashku me Bangladeshin, Kolumbinë, Marokun, Tunizinë, Egjiptin dhe Indinë, të futen në listën e vendeve “të sigurta”, çka do të thotë se procedurat për kthimin e azilkërkuesve nga këto vende do të përshpejtohen. Kjo nënkupton që kërkesat për azil nga këto vende do të shqyrtohen me një qasje më të shpejtë dhe të rreptë, duke pasur parasysh që nuk konsiderohen si vende me rrezik real për jetën apo përndjekje.

Tani, propozimi i Komisionit i kalon në dorë Parlamentit dhe Këshillit Evropian, të cilët duhet të miratojnë ose refuzojnë këtë masë. Nëse miratohet, mijëra kosovarë që kanë aplikuar për azil rishtas, përfshirë ata që ndodhen ende në pritje të vendimeve, mund të përballen me kthime të detyruara në Kosovë.

Liberalizimi i vizave, që lejon udhëtime pa viza në 29 vende të zonës Schengen deri në 90 ditë brenda 6 muajsh, nuk e përfshin të drejtën për punë apo qëndrim të përhershëm. Megjithatë, organizatat ndërkombëtare kishin paralajmëruar që kjo masë do të mund të përdorej keq nga qytetarë që kërkojnë të qëndrojnë më gjatë ose të kërkojnë azil për arsye ekonomike.

Nëse propozimi miratohet, pritet që të ndikojë jo vetëm në kthimin më të shpejtë të qytetarëve, por edhe në qëndrimet e vendeve anëtare ndaj udhëtarëve nga këto shtete, me mundësi që të rritet kontrolli në kufi dhe monitorimi i qëndrimeve brenda afatit 90-ditor.