Pas bisedimeve të zhvilluara në Arabinë Saudite gjatë tri ditëve të fundit, Shtetet e Bashkuara kanë arritur marrëveshje të ndara me Ukrainën dhe Rusinë për ndalimin e forcës në Detin e Zi dhe përpjekjet për të ndaluar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike në të dyja vendet. Megjithatë, ende mbeten shumë sfida drejt një armëpushimi të plotë dhe një zgjidhjeje të qëndrueshme të konfliktit.

Marrëveshjet e para për një armëpushim të pjesshëm

Sipas dy njoftimeve të lëshuara nga Shtëpia e Bardhë – një për takimet me delegacionin ukrainas më 23 dhe 25 mars dhe tjetra për bisedimet me Rusinë më 24 mars – Uashingtoni do të vazhdojë të ndërmjetësojë negociata mes dy palëve për të arritur një zgjidhje paqësore.

Këto marrëveshje konsiderohen si përpjekjet më konkrete të administratës së presidentit Donald Trump për t’i dhënë fund luftës, e cila ka hyrë në vitin e saj të katërt, që kur Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt 2022. Megjithatë, mbeten pikëpyetje të mëdha, përfshirë gatishmërinë e Rusisë për të pranuar një armëpushim të përgjithshëm apo një marrëveshje paqeje që nuk përfshin nënshtrimin e Ukrainës.

Çfarë përfshijnë marrëveshjet?

Një nga objektivat kryesore të këtyre negociatave ka qenë arritja e një marrëveshjeje për armëpushim detar në Detin e Zi, që do t’u mundësojë anijeve të të dyja vendeve lëvizje të papenguar në këtë rrugë ujore strategjike. Ky hap shihet si një prelud i mundshëm për një armëpushim më të gjerë.

Deti i Zi është një pikë kyçe për ekonominë e të dyja vendeve, veçanërisht për eksportin e drithërave. Ukraina dhe Rusia kanë vijë bregdetare në këtë det, ndërsa Gadishulli i Krimesë, i aneksuar nga Moska në 2014, mbetet një nyje e tensioneve të vazhdueshme.

Çfarë kërkon Rusia?

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka përsëritur pretendimin se premtimet e bëra ndaj Rusisë në kuadër të marrëveshjes së drithërave të Detit të Zi të vitit 2022 nuk janë përmbushur. Kjo marrëveshje, e cila lejonte eksportin e sigurt të drithërave ukrainase përmes detit, u prish një vit më vonë kur Moska u tërhoq, duke akuzuar Perëndimin për mosrespektimin e detyrimeve të tij.

Në takimet e fundit, Moska ka kërkuar lehtësimin e sanksioneve ndaj sistemit financiar rus, duke përfshirë:

• Heqjen e sanksioneve ndaj Rosselkhozbank, banka shtetërore ruse për kreditimin e sektorit bujqësor.

• Rikthimin e disa bankave ruse në sistemin ndërkombëtar të pagesave **SW