Banka e Shqipërisë ka publikuar në Fletoren Zyrtare një vendim të rëndësishëm që vendos kufij të sipërm për raportin e kredisë ndaj vlerës së pronës (LTV) dhe raportin e shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave (DSTI) për kreditë e reja për banesa. Vendimi hyn në fuqi 15 ditë pas botimit, ndërsa zbatohet nga 1 korriku 2025 për të gjitha kreditë e reja që disbursohen për blerjen e pasurive të paluajtshme rezidenciale.
⸻
✅ Kufijtë që vendosen për kreditë e reja:
1. Raporti i kredisë ndaj vlerës (LTV):
Lloji i pronës Monedha Lek Monedhë e huaj
Shtëpia e parë 85% 75%
Shtëpia e dytë 80% 70%
2. Raporti i shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave (DSTI):
Lloji i pronës Monedha Lek Monedhë e huaj
Shtëpia e parë 40% 35%
Shtëpia e dytë 35% 30%
⸻
📊 Çfarë përfshihet në vlerësimin e borxhit të kredimarrësit?
• Kredia e kërkuar dhe të gjitha kreditë ekzistuese në sistemin financiar.
• Çdo borxh tjetër që banka ka informacion të besueshëm përmes komunikimit me klientin ose bazave të dhënash të konsultuara.
⸻
🧷 Qëllimi i masave:
• Ulja e rrezikut të mospagesës së kredive.
• Pakësimi i humbjeve të bankave për shkak të zhvillimeve të pafavorshme në tregun e pasurive të paluajtshme ose në ekonominë vendase (si papunësia, rënia e të ardhurave, rritja e interesave, etj).
• Adaptimi i rrezikut në varësi të llojit të pronës dhe monedhës së kredisë.
⸻
🔄 Kuota e përjashtimit – një fleksibilitet i kontrolluar:
Banka e Shqipërisë lejon bankat të përjashtojnë deri në 15% të vëllimit të kredive të reja nga këto kufizime për çdo tremujor. Këtu përfshihen:
• Kreditë e reja që tejkalojnë kufijtë LTV/DSTI.
• Lehtësitë e rifinancimit për kreditë ekzistuese që i kalojnë këto kufij.
👉 Kushtet për përjashtimin:
• Identifikim individual i kredive të përjashtuara.
• Raportim i veçantë në raportet tremujore drejtuar Bankës së Shqipërisë.
⸻
⏳ Kufiri në afatin e maturimit të kredisë:
Banka e Shqipërisë rekomandon që afati i kredisë të jetë maksimumi sa më i vogli mes 30 viteve dhe numrit të viteve që i mbeten kredimarrësit deri në daljen në pension, pavarësisht monedhës së kredisë.
⸻
🧠 Përmbledhje praktike për kredimarrësit dhe bankat:
• Nëse merrni kredi për shtëpinë e parë në Lekë, maksimumi që mund të financojë banka është 85% e vlerës së pronës dhe përqindja e të ardhurave mujore që mund të shkojë për shlyerjen e kredisë është 40%.
• Nëse merrni kredi në valutë të huaj për shtëpinë e dytë, këto kufij bien në 70% të vlerës dhe 30% të të ardhurave.
• Vendimi synon stabilitetin financiar dhe parandalimin e krizave të mundshme të kreditimit.
Nëse dëshiron, mund të përgatis edhe një infografik informues ose model për llogaritjen e këtyre treguesve për një aplikim real për kredi. A të ndihmoj me këtë?
