Një ekip eksploruesish çekë ka zbuluar një nga mrekullitë më të mëdha natyrore të Shqipërisë: liqenin termal nëntokësor më të madh të njohur deri më sot në Tokë. I fshehur thellë në Shqipërinë e Jugut, ky trup ujor i jashtëzakonshëm ka një gjatësi prej 138.3 metrash dhe një gjerësi 42 metra, duke përmbajtur rreth 8,335 metra kub ujë të pasur me minerale.

Një ekspeditë drejt së panjohurës

Zbulimi u bë në fund të vitit 2024 nga eksploruesi Audy dhe bashkëshortja e tij gjatë një udhëtimi familjar. Të ndihmuar nga teknologjia moderne, përfshirë dronët, ata vunë re një shtëllungë avulli që dilte nga një zonë e paeksploruar pranë lumit Sarandaporo (Vjosa). Kur zbuluan hyrjen e një shpelle, ata vendosën ta eksploronin, pavarësisht sfidave ekstreme.

“Ne nuk ishim të parët që hynim brenda, por kisha një ndjenjë të fortë se kjo shpellë ishte unike,” kujtoi Audy për National Geographic Česko. Megjithëse ekspedita kishte premtuar një përvojë relaksuese në ujërat termale, temperatura e ujit ishte vetëm 26°C dhe ambienti nuk ishte aspak mikpritës.

“Me akrepat, merimangat, nxehtësinë dhe erën e rëndë të squfurit, nuk do ta quaja saktësisht një shpellë romantike,” tha ai.

Shpella Atmos: Një perlë e fshehur e natyrës shqiptare

Pas eksplorimeve të mëtejshme, ekipi vendosi ta pagëzonte këtë zbulim si Shpella Atmos, duke e konfirmuar si liqenin më të madh termik nëntokësor të njohur në botë. Për të arritur deri në të, eksploruesit u desh të zbrisnin 127 metra nën tokë, një ndërhyrje që kërkoi përgatitje të jashtëzakonshme dhe pajisje speciale.

Audy, i cili ka eksploruar formacione të ngjashme në Malet Guadalupe të New Mexico, tha se momenti i parë kur panë liqenin ishte i mahnitshëm.

“Ishte si të hynim në një botë tjetër,” shprehet ai, duke nënvizuar rëndësinë unike të këtij zbulimi.

Një moment historik për shkencën dhe Shqipërinë

Zbulimi i Shpellës Atmos është përshëndetur nga komuniteti shkencor si një moment historik për gjeologjinë dhe eksplorimin e Shqipërisë. Pas dekadash izolimi gjatë regjimit komunist, Shqipëria po shfaqet gjithnjë e më shumë si një destinacion i rëndësishëm për eksplorimet gjeologjike dhe natyrore.

Ekspertët besojnë se ky liqen mund të ketë vlera të mëdha shkencore, si në studimin e formacioneve nëntokësore, ashtu edhe për burimet e tij minerale me potencial kurativ. Aktualisht, po shqyrtohet mundësia për ta ruajtur dhe eksploruar më tej këtë pasuri natyrore unike.