Një media greke, “efsyn.gr”, ka zbardhur për herë të parë detaje tronditëse lidhur me dy atentate të planifikuara për të eliminuar fizikisht ish-deputetin e minoritetit grek dhe aktualisht kryetarin e Bashkisë së Himarës, Vangjel Tavo. Sipas fakteve të paraqitura, organizata MAVI, një grup nacionalist grek, dyshohet se është përgjegjëse për këto akte, dhe thuhet se Fredi Beleri ka qenë i përfshirë në këtë organizatë. Artikulli përmend gjithashtu emrin e ish-ministrit Anastas Angjeli dhe të vëllait të Vangjel Tavos, të cilët për pak sa nuk humbën jetën nga një akt terrorist më 2001, kur një bombë shpërtheu në një tavernë në Athinë.

Akti Terrorist në Athinë më 2001

Ngjarja ndodhi natën e 13-14 janarit 2001, në tavernën “Romiosyni” në Peristeri, ku ishin mbledhur figura të ndryshme të komunitetit grek në Shqipëri, duke përfshirë deputetin Vangjel Tavo dhe anëtarë të tjerë të minoritetit grek të lidhur me Partinë Socialiste të Shqipërisë, si biznesmeni Goli Tavo dhe ish-ministri Anastas Angjeli. Pas mesnate, një granatë shpërtheu në hyrje të tavernës, duke shkaktuar dëme materiale të shumta dhe duke përhapur frikë te të pranishmit. Ndërmjet rreth 200 njerëzve që ishin të pranishëm, për fat të mirë nuk pati viktima, por ngjarja solli një valë të re shqetësimesh.

MAVI, organizata nacionaliste që pretendonte çlirimin e Vorio Epirit, mori përgjegjësinë për këtë sulm nëpërmjet një telefonate në gazetën greke “I Chora”. Kjo organizatë kishte kryer akte të tjera të dhunshme në të kaluarën, përfshirë një sulm të përgjakshëm më 1994 në një kamp të shqiptarëve në fshatin Episkopi, ku mbetën të vrarë një oficer dhe një ushtar.

Reagimi i Medias Greke

Si në 1994, shumica e mediave greke u përqendruan në justifikimin e këtyre sulmeve si akte “kombëtare”, duke shmangur diskutimin e plotë të fakteve. Në raportimet e tyre, veprimi i MAVI-t u interpretua si një reagim ndaj tensioneve të vazhdueshme mes komuniteteve greke dhe shqiptare, ndërsa disa media spekuluan se sulmi mund të kishte qenë një provokim i iniciuar nga shqiptarët.

Raportimet e së hënës, 15 janar 2001, shpesh theksonin versionin se sulmi mund të kishte për qëllim thjesht “bërjen e zhurmës” dhe jo viktimizimin. Hetimet e policisë u orientuan në shumë drejtime, përfshirë mundësinë e përfshirjes së mafies shqiptare në sulm.

Synimi i MAVI-t për Eliminimin e Vangjel Tavos

Pavarësisht reagimeve të shumta, një dekadë më vonë, një anëtar i MAVI-t, i njohur vetëm si “Fanis”, rrëfeu për një gazetar grek se sulmi kishte pasur për qëllim eliminimin e Vangjel Tavos, të cilin organizata e konsideronte “tradhtar”. “Fanis” shpjegoi se organizata fillimisht kishte planifikuar të kryente një vrasje në tavernën në Peristeri, por që në momentin e fundit kishte vendosur të tërhiqej kur pa se në tavernë ndodheshin shumë fëmijë. Granata u hodh jashtë lokalit, me synimin për të frikësuar dhe jo për të shkaktuar viktima.

“Fanis” shpjegoi gjithashtu se objektivi kryesor i organizatës ishte të godisnin tradhtarët brenda minoritetit grek në Shqipëri, ata që bashkëpunonin me regjimin shqiptar, përpara se të kalonin te sulmet ndaj kampeve shqiptare. Vangjel Tavo ishte një nga figurat kryesore të këtij objektivi për shkak të bashkëpunimit të tij me Partinë Socialiste të Shqipërisë dhe qëndrimin e tij kundër nacionalizmit ekstrem grek.

MAVI dhe Përfshirja e Shërbimeve Greke

Më tej në rrëfimin e tij, “Fanis” pranoi se MAVI kishte mbështetje të drejtpërdrejtë nga shërbimet sekrete greke dhe kishte trajnuar anëtarët e saj në mënyrë ushtarake, përfshirë trajnime në Qipro me ndihmën e një majori grek. Këta anëtarë të organizatës u përgatitën për të kryer akte të dhunshme në Shqipëri dhe Greqi, me synimin për të mbrojtur interesat kombëtare greke.

Sipas tij, operacionet e MAVI-t në Shqipëri ishin koordinuar nga organizata të fshehta, që kishin mbështetje të fuqishme politike dhe financiare në Greqi. Arrestimi i disa anëtarëve të organizatës më 1995 në kufirin greko-shqiptar u bë i njohur për publikun, por shumë prej anëtarëve vazhduan aktivitetet e tyre, duke u mbështetur nga qarqe të larta politike dhe ushtarake.

Këto zbulime mbi atentatet kundër Vangjel Tavos dhe lidhjen me organizatën nacionaliste MAVI hedhin dritë mbi një periudhë të errët të marrëdhënieve greko-shqiptare dhe mbi tensionet brenda minoritetit grek në Shqipëri. Përpjekjet për të destabilizuar rajonin përmes akteve terroriste dhe përplasjes midis grupimeve të ndryshme brenda minoritetit grek mbeten ende të pandriçuara plotësisht. Kjo histori tregon hipokrizinë e disa qarqeve politike që, në emër të “interesave kombëtare”, kanë mbështetur akte dhune dhe terrori.