Një mision i UNESCO-s, i zhvilluar nga 25 deri më 29 mars të këtij viti, ka rekomanduar që Liqeni i Ohrit të përfshihet në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik. Ky rekomandim ka ardhur pas shqyrtimit të gjendjes së ruajtjes së Liqenit të Ohrit dhe shqetësimeve të theksuara lidhur me degradimin e mjedisit dhe strukturave kulturore në rajon.
Sipas raportit të UNESCO-s, Liqeni i Ohrit përmbush kriteret për regjistrim në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik për shkak të përkeqësimit të vlerave të tij universale, duke përfshirë ndikimet negative të zhvillimit urban, ndërhyrjet e papërshtatshme dhe mungesën e një menaxhimi të duhur të burimeve natyrore. Problemet e identifikuara përfshijnë eutrofikimin e liqenit, zhvillimin e pa kontrolluar të infrastrukturës dhe ndërtimet që kërcënojnë peizazhin natyror dhe kulturor të zonës.
Raporti i UNESCO-s thekson se progresi në menaxhimin e mjedisit është shumë i ngadaltë, dhe se autoritetet shqiptare dhe maqedonase nuk kanë ofruar mbështetje të mjaftueshme për një plan strategjik të rimëkëmbjes, që ka rezultuar i brishtë dhe pa burime të nevojshme. Po ashtu, është theksuar rëndësia e bashkëpunimit ndërkufitar mes Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut për ruajtjen e trashëgimisë natyrore dhe kulturore të rajonit të Ohrit.
UNESCO kërkon masa urgjente për të trajtuar kërcënimet ndaj ekosistemit dhe për të përmirësuar situatën e ruajtjes së Liqenit të Ohrit. Dëshira për zhvillim ekonomik dhe turistik ka shpesh eklipsuar vlerat e tij natyrore dhe kulturore, duke rrezikuar që rajoni të humbasë vlerën e tij universale në periudhën afatshkurtër dhe afatmesme.
Për t’i shmangur kërcënimet ndaj trashëgimisë, UNESCO ka nënvizuar domosdoshmërinë e një angazhimi të gjerë nga të dy shtetet për të mbështetur një plan menaxhimi të qëndrueshëm dhe për të përmirësuar bashkëpunimin ndërkufitar. Nëse nuk ndërmerren masa të menjëhershme, vendosja e Liqenit të Ohrit në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik mund të bëhet e paevitueshme.
Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë afat deri më 1 shkurt 2025 për të paraqitur një raport të përbashkët mbi masat që do të ndërmarrin për të zbatuar rekomandimet e UNESCO-s.
