Një vizitë e papritur nga Komiteti Evropian për Parandalimin e Torturës (KPT) ka zbuluar probleme serioze në qendrat e paraburgimit të riatdhesimit (CPR) në Itali, duke ngritur alarmin për abuzime, keqtrajtime dhe kushte degraduese të jetesës në këto struktura të mbyllura ku ndalohen shtetas të huaj në pritje të dëbimit.

Raporti i publikuar pas vizitës në prill 2024 dokumenton shkelje sistematike të të drejtave themelore, si dhe kujdes të pamjaftueshëm shëndetësor, dhunë dhe një menaxhim problematik institucional në katër nga nëntë CPR-të në territorin italian. Komiteti e cilëson modelin aktual të ndalimit si thellësisht problematik dhe vë në dyshim përshtatshmërinë e zbatimit të tij edhe jashtë Italisë.

Shqipëria në qendër të kritikave

Raporti i KPT-së i referohet marrëveshjes së shumëdebatuar mes Italisë dhe Shqipërisë për ngritjen e qendrave të ngjashme të riatdhesimit në territorin shqiptar, duke shprehur dyshime serioze mbi mundësinë e garantimit të të drejtave të njeriut në një kontekst të tillë jashtë Bashkimit Evropian.

Sipas raportit, garancitë e ofruara nga autoritetet italiane nuk janë të mjaftueshme për të adresuar rreziqet për keqtrajtim apo mungesë të mbikëqyrjes së pavarur, ndërkohë që eksperienca e CPR-ve në Itali tregon për një dështim sistematik të standardeve evropiane.

Komiteti bën thirrje për rishikim të thellë të politikave të ndalimit të emigrantëve dhe për vendosjen e garancive të forta ligjore dhe institucionale në rast se modele të tilla do të eksportohen në vende të treta, si Shqipëria. Në të kundërt, sipas KPT-së, rrezikohet cenimi i rëndë i të drejtave të njeriut dhe përfshirja në praktika që bien ndesh me standardet ndërkombëtare.