Administrata e ish-presidentit Donald Trump ka ndërmarrë një nga ndërhyrjet më drastike ndaj një prej institucioneve më të vjetra mediatike amerikane: Zëri i Amerikës (VOA). Sipas raportimeve nga mediat amerikane, qindra gazetarë të VOA-së – shumica dërrmuese e stafit të mbetur – janë pushuar nga puna, në një masë që analistët e kanë quajtur “shkatërrim të qëllimshëm të gazetarisë publike amerikane”.

Pushimet masive janë bërë me arsyetimin se agjencia – e cila transmeton lajme në shumë gjuhë në mbarë botën – ishte, sipas administratës Trump, “e mbushur me mosfunksionim, paragjykime dhe shpërdorim”.

“Vetësabotim historik”

Gazetari i njohur amerikan Steve Herman, korrespondent kryesor kombëtar i VOA-së, deklaroi se çmontimi i Zërit të Amerikës, i krijuar gjatë Luftës së Dytë Botërore për të kundërshtuar propagandën naziste, është një “akt historik vetësabotimi”. Midis të pushuarve ishin edhe gazetarët e shërbimit persian të cilët ishin kthyer në punë vetëm pak ditë më parë, pas tensioneve mes Izraelit dhe Iranit.

Sipas agjencisë Associated Press, këta gazetarë dolën për një pushim cigaresh të premten dhe nuk u lejuan të futeshin më në zyrë, pasi u ishte dërguar njoftimi për përfundimin e marrëdhënies së punës.

“Të zbatojmë axhendën e Trump”

Në një deklaratë zyrtare, Kari Lake, e emëruar nga Trump për të drejtuar Zërin e Amerikës, njoftoi pushimin e 639 punonjësve, duke shtuar:

“Sot ndërmorëm veprime vendimtare për të vënë në zbatim axhendën e Presidentit Trump për të tkurrur burokracinë federale jashtë kontrollit”.

Që nga marsi, janë pushuar mbi 85% e stafit të VOA-së dhe USAGM-së, që përfshinte më shumë se 1,400 punonjës. Vetëm 50 vetë do të mbeten të punësuar në Zërin e Amerikës, Zyrën e Transmetimeve për Kubën dhe në Agjencinë Amerikane për Median Globale (USAGM), që mbikëqyr të gjitha.

“Fund i një epoke” – reagon stafi

Tre gazetarë të VOA-së, të cilët kanë ngritur padi kundër mbylljes së rrjetit, deklaruan:

“Kjo shënon fundin e 83 viteve të gazetarisë së pavarur, që mbështet idealet amerikane të demokracisë dhe lirisë në të gjithë botën”.

Në muajin mars, Trump kishte urdhëruar publikisht që Zëri i Amerikës, USAGM, Radio Evropa e Lirë dhe Radio Azia e Lirë të “eliminoheshin në masën maksimale të lejuar nga ligji”, duke e konsideruar buxhetin e tyre si shpërdorim taksash.

Goditje ndaj fjalës së lirë globale

Agjencitë që po mbyllen kanë qenë burime të pakta informacioni të pavarur në vende autokratike, nga Kina e deri në Korenë e Veriut. Për vite me radhë, kanë fituar vlerësime ndërkombëtare për raportimin e paanshëm dhe në kushte të rrezikshme, shpesh në mbrojtje të të drejtës për të informuar opinionin publik në vende ku liria e shtypit nuk ekziston.

Mbyllja e tyre shënon një ndryshim të fortë kursi të SHBA-së në politikën e saj të jashtme për promovimin e demokracisë dhe lirisë së medias.

Sulm i gjerë ndaj mediave publike

Kritikat e Trump ndaj VOA-së janë pjesë e retorikës së tij të përsëritur kundër medias, të cilën ai e ka etiketuar shpesh si “armike të popullit”. Ai ka kërkuar gjithashtu heqjen e financimeve për Radion Publike Kombëtare (NPR) dhe Shërbimin e Transmetimit Publik (PBS).

Ekspertët vlerësojnë se ky vendim përbën jo vetëm një zhbërje të trashëgimisë së gjatë të gazetarisë së jashtme amerikane, por edhe një sinjal shqetësues për atë që mund të ndodhë në të ardhmen, nëse liria e medias trajtohet si instrument politik dhe jo si shtyllë e demokracisë.