Një zbulim i rrallë arkeologjik në Kina ka hedhur dritë mbi historinë e hershme të produkteve të qumështit dhe evolucionin e mikroorganizmave, pasi studiuesit kanë identifikuar atë që konsiderohet si djathi më i vjetër i njohur në botë.

Substanca e bardhë u zbulua në Varrezat Xiaohe, ku trupat e Epokës së Bronzit, të vjetër rreth 3.300 deri në 3.600 vjet, janë ruajtur në mënyrë natyrale falë klimës së thatë dhe kushteve të kripura që favorizuan mumifikimin.

Fillimisht, arkeologët nuk ishin të sigurt për natyrën e materialit të gjetur në varre, por dyshimet e para sugjeronin se bëhej fjalë për një produkt të fermentuar qumështi. Në vitin 2014, studiuesit e identifikuan atë si një lloj djathi të butë të ngjashëm me kefirin, ndërsa konfirmimi përfundimtar erdhi në vitin 2024 përmes analizave të avancuara gjenetike dhe mikrobiologjike.

Analizat zbuluan gjurmë ADN-je nga lopë dhe dhi, duke treguar se banorët e lashtë të Xiaohe përdornin burime të ndryshme qumështi për prodhimin e ushqimeve të fermentuara.

Po ashtu, u identifikuan mikroorganizma si Lactobacillus kefiranofaciens dhe Pichia kudriavzevii, të cilët përdoren ende sot në prodhimin e kefirit.

Sipas studiuesve, ky zbulim ofron prova të rëndësishme mbi traditat ushqimore të komuniteteve të lashta dhe historinë e fermentimit të qumështit. Studimi sugjeron gjithashtu se kulturat e lashta të kefirit janë më të lidhura me linjat mikrobiale të Azisë Qendrore dhe Tibetit, duke sfiduar teorinë e deritanishme se origjina e kefirit lidhet ekskluzivisht me rajonin e Kaukazit.

Zbulimi konsiderohet një hap i rëndësishëm për të kuptuar jo vetëm zakonet ushqimore të njerëzve të lashtë, por edhe evolucionin e mikroorganizmave që vazhdojnë të përdoren në industrinë ushqimore moderne.