Ministri i Brendshëm Taulant Balla, në përgjigje të interesit të deputetëve të Komisionit për Çështjet Europiane, për procesin e lëvizjes së lirë në bazë të marrëveshjes për lirinë e lëvizjes me Kartë Identiteti në Ballkanin Perëndimor, deklaroi se ajo përmbushur e tani jemi në fazën që duhet konsoliduar.
Ministri Balla bëri një panoramë të plotë të shtyllave kryesore të kësaj marrëveshjeje, qëllimeve, avantazheve që krijon, duke nënvizuar njëherësh edhe sfidat që dalin nga zbatimi i saj konkret në terren, për shkak të veçorive të sistemeve e procedurave që përdorin shtetet e ndryshme, pjesë e marrëveshjes.
Ministri bëri një kronologji në lidhje me marrëveshjen dhe shtetet pjesëmarrëse, duke saktësuar se kjo është një nismë diplomatike për zgjerimin e BE me vendet e Ballkanit Perëndimor, e njohur si Procesi i Berlinit.
Në lidhje me këtë çështje, ai tha se “marrëveshja për lirinë e lëvizjes me Kartë Identiteti në Ballkanin Perëndimor, është nënshkruar në Berlin, më 3.11.2022, dhe ka hyrë në fuqi më 1.6.2023. Procesi i Berlinit nis me Konferencën e nivelit të lartë, të mbajtur në Berlin, më datë 28 gusht 2014 dhe është një iniciativë diplomatike për zgjerimin e Bashkimit Europian me shtetet e Ballkanit Perëndimor si Shqipëria, Serbia, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Bosnjë Hercegovina.
Lëvizja e Lehtësuar në 6 vendet e Ballkanit Perëndimor me Kartat e Identitetit është një Marrëveshjeje Rajonale si një mundësi për një rajon më të bashkuar, të lidhur më mirë me njëri tjetrin dhe më shumë përfitime për qytetarët e tij”.
Duke u ndalur në problematikat konkrete në lidhje me zbatimin e marrëveshjes, Balla përmendi rastin e Maqedonisë së Veriut, që lidhet me përdorimin e sistemeve të ndryshme të identifikimit në pikat kufitare.
“Një ndër problematikat që haset në PKK është unifikimi i identifikimit të udhëtarëve që kalojnë në kufi, sepse, p.sh., në rastin tonë me Maqedoninë e Veriut, në përdorim sisteme të ndryshme. Në rast se Shqipëria përdor sistemin TIMS, Maqedonia përdor një sistem tjetër. Unifikimi i tyre, në fazën që jemi, është i pamundur, prandaj dua të sqaroj qytetarët që kalojnë në këto pika që ka pasur vonesa, edhe pse kemi aplikuar parimin “one stop shop”, pra një kontroll të vetëm, përsëri problemi ka ekzistuar për shkak se për çdo qytetar që kalon, duhet hedhur në të dy sistemet, edhe në atë të Shqipërisë, edhe në atë të Maqedonisë së Veriut. Ky është sqarimi, se edhe pse kemi kaluar në këtë formë kontrolli, përsëri kemi pasur vonesa. Në komunikimin që kam pasur me Ministrin Spasovski, në momentet që ka pasur vonesa, kemi kaluar edhe në “lëvizje të lirë” do ta quaja, pa kontroll, duke regjistruar vetëm targat e mjeteve, për efekt të detyrimeve që të dyja palët kanë në kuadër të detyrimeve që burojnë nga marrëveshjet që kemi me palë të treta”.
