Komisioni Evropian ka njoftuar sot se po liron rreth 10 miliardë euro për Hungarinë, një pjesë e fondeve të destinuara nga Fondi i Kohezionit, e cila ishte pezulluar për shkelje të mundshme të sundimit të ligjit. Kjo zhvillim vjen pasi Hungaria ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në reformën e sistemit gjyqësor, duke përmbushur kushtet horizontale të autorizimit.

Komisioni thekson se Hungaria mund të kërkojë rimbursime deri në 10.2 miliardë euro.

Ky hap vjen një ditë para diskutimit të ndihmës për Ukrainën dhe fillimit të bisedimeve për anëtarësimin e Gjeorgjisë dhe Ukrainës në Samitin BE-Ballkani Perëndimor. Njoftimi po ashtu vjen nën kërcënimin e një vetëvendosjeje nga kryeministri hungarez Viktor Orban, i cili ka kundërshtuar disa masa të propozuara nga Bashkimi Europian.

Kërcënimi i vetos

Në dhjetor 2022, Komisioni kishte ngrirë 21.7 miliardë euro të fondeve të BE-së të destinuara nga Fondi i Kohezionit për Hungarinë, për shkak të shkeljeve të sundimit të ligjit. Njoftimi i Komisionit vjen një ditë përpara se Këshillit Evropian t’i kërkohet të marrë vendime të mëdha për ndihmën politike, ekonomike dhe ushtarake për Ukrainën, nën kërcënimin e një vetoje nga kryeministri hungarez Viktor Orban.

Në njoftimin e tij, Komisioni thekson se reformat e Hungarisë për të përmirësuar pavarësinë e sistemit të saj gjyqësor janë të mjaftueshme dhe për këtë arsye ajo mund të fillojë të kërkojë rimbursime deri në rreth 10.2 miliardë euro.

Konkretisht, Komisioni Evropian ka nxjerrë dy vendime për gjendjen e shtetit ligjor në vend. Njëra lidhet me kushtet horizontale të autorizimit në lidhje me reformën e sistemit gjyqësor në Hungari dhe tjetra me mekanizmin e kushtëzimit buxhetor. Me këto vendime, Komisioni po ndjek procedurat e ndryshme të nisura nga Këshilli në dhjetor 2022.

Vihet re se Hungaria, si të gjitha shtetet anëtare, duhet të sigurojë plotësimin e kushteve të favorshme gjatë gjithë periudhës së politikës së kohezionit. Komisioni do të monitorojë nga afër dhe në vazhdimësi, veçanërisht nëpërmjet auditimeve, zbatimin e masave nga Hungaria dhe thekson se nëse në çdo moment konstatohet se nuk plotësohet kushti i autorizimit për të kërkuar fondet, ai mund të vendosë sërish të bllokojë financimi.