Temperaturat ekstreme që kanë përfshirë Evropën që prej muajit maj, të shoqëruara me thatësirë të zgjatur dhe zjarre të mëdha pyjore, po i shtyjnë autoritetet dhe studiuesit të kërkojnë mënyra të reja për t’u përballur me pasojat e ndryshimeve klimatike.
Në Zvicër, ku akullnajat po tkurren me ritme të larta dhe periudhat e thata po bëhen më të shpeshta, po shqyrtohet një ide e pazakontë: përdorimi i infrastrukturës së prodhimit të dëborës artificiale për të ndihmuar në luftimin e zjarreve pyjore.
Në rajonin e Oberlandit Bernas, drejtuesit e resortit të skive Adelboden-Lenk po shqyrtojnë mundësinë që rrjeti i tubacioneve dhe topat e dëborës të përdoren edhe gjatë emergjencave nga zjarret.
Resorti ka rreth 200 kilometra pista, të shtrira në lartësi nga 1,000 deri në 2,300 metra. Për shkak të pakësimit dhe paparashikueshmërisë së reshjeve të dëborës, rreth 70% e dëborës në pistat e dy luginave prodhohet artificialisht.
Infrastruktura përfshin rezervuarë të mëdhenj uji dhe dhjetëra kilometra tubacione nëntokësore, të cilat mund të shërbejnë si burim uji për zjarrfikësit.
“Ne mund të ndihmojmë në luftimin e zjarreve pyjore me sistemin tonë të tubacioneve të ujit. Zjarrfikësit mund ta përdorin infrastrukturën tonë, ndërsa helikopterët mund të rimbushin rezervuarët e tyre me ujë nga rezervuarët tanë”, ka deklaruar Jürg Klopfenstein, përgjegjës për prodhimin e dëborës në Adelboden-Lenk.
Deri tani, Zvicra nuk ka përjetuar këtë vit zjarre në shkallë të gjerë, por vendi po përballet me thatësirë të rëndë, ndërsa pothuajse të gjitha 26 kantonet janë në rrezik të lartë ose shumë të lartë nga zjarret pyjore.
Plani nuk synon të zëvendësojë metodat tradicionale të shuarjes së zjarreve, por të ofrojë mbështetje shtesë. Sistemet e prodhimit të dëborës mund të përdoren për të lagur zona të caktuara dhe për të krijuar barriera të lagështa që ngadalësojnë përhapjen e flakëve, duke u dhënë zjarrfikësve më shumë kohë për të ndërhyrë.
Shumë resorte skish në Evropë kanë tashmë rezervuarë ku grumbullojnë ujë nga reshjet dhe shkrirja e dëborës gjatë muajve të ngrohtë, për ta përdorur më pas në dimër.
Kryetari lokal i bashkisë, Willy Schranz, thotë se situata kërkon përgatitje të reja.
“Mendoj se pas kësaj vere duhet ta pyesim veten: a kemi probleme me ujin në male? A kemi probleme me furnizimin me ujë? Duhet të jemi të përgatitur. Jam i sigurt se kjo nuk do të jetë vera e fundit si kjo”, ka thënë Schranz.
Megjithatë, studiuesit duhet ende të përcaktojnë sa efektive do të ishin këto sisteme në kushtet reale të një zjarri të madh, duke marrë në konsideratë sasinë e ujit në dispozicion, terrenin, erën dhe mundësinë e aksesit në zonat e prekura.
Edhe resorte skish në pjesë të tjera të botës po shqyrtojnë mënyra për ta shfrytëzuar infrastrukturën e prodhimit të dëborës në luftën kundër zjarreve pyjore.





