Një imazh i ri spektakolar i realizuar nga Teleskopi Hapësinor Hubble i NASA-s ka sjellë një pamje mahnitëse të rajonit LH 95, një prej zonave më aktive të formimit të yjeve në universin tonë të afërt.

Në këtë peizazh kozmik ndodhen rreth 2,500 yje të rinj, të cilët janë ende në fazën e zhvillimit dhe nuk kanë hyrë plotësisht në fazën e zakonshme të jetës së një ylli.

Studimet tregojnë se këta yje mund të vazhdojnë të grumbullojnë gaz dhe pluhur për miliona vjet, duke zgjatur një prej fazave më të rëndësishme të evolucionit yjor. Rajoni përmban gjithashtu breza yjesh të lindur në periudha të ndryshme, duke u dhënë astronomëve mundësinë të studiojnë se si ndryshon formimi i yjeve me kalimin e kohës.

LH 95 ndodhet në Renë e Madhe të Magelanit, galaktika satelite më e madhe e Rrugës së Qumështit. Rajoni përmban një përzierje yjesh të rinj me masë të ulët dhe gjigantësh blu shumë masivë, duke e bërë atë një laborator natyror për studimin e evolucionit yjor.

Yjet më të ndritshëm blu në LH 95 janë edhe më masivët e rajonit. Secili prej tyre ka të paktën tri herë masën e Diellit dhe lëshon sasi të mëdha rrezatimi ultravjollcë, së bashku me erëra të fuqishme yjore.

Këto procese ngrohin gazin përreth dhe, me kalimin e kohës, formësojnë strukturën e mjegullnajës. Brezat e dendur të pluhurit shfaqen si fije të errëta, pasi i rezistojnë erozionit të shkaktuar nga rrezatimi intensiv.

Ngjyrat e imazhit nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht atë që do të shihte syri i njeriut. Ato janë krijuar duke kombinuar gjatësi të ndryshme valore të dritës. Bluja thekson dritën me gjatësi vale më të shkurtra, ndërsa e kuqja përfshin dritën e dukshme me gjatësi më të mëdha valore dhe një pjesë të spektrit pranë infra të kuqes.

Shkëlqimi i kuq lidhet me emetimin H-alfa të hidrogjenit, një tregues karakteristik i rajoneve ku po formohen yje të rinj. Ky emetim u ndihmon astronomëve të identifikojnë yjet më të rinj, të cilët ende janë të fshehur brenda reve të gazit dhe pluhurit.

Vëzhgimet e Hubble-it kanë zbuluar mijëra yje që vazhdojnë të thithin material nga disqet rrethuese të gazit dhe pluhurit, prej të cilave janë formuar.

Astronomët kanë identifikuar rreth 2,500 yje të fazës para sekuencës kryesore. Këta yje kanë grumbulluar pothuajse të gjithë masën e nevojshme, por ende nuk kanë nisur bashkimin bërthamor të hidrogjenit në bërthamat e tyre.

Ata vazhdojnë të tkurren nën veprimin e gravitetit, derisa temperatura dhe dendësia në brendësi të bëhen mjaftueshëm të larta për të nisur bashkimin e hidrogjenit. Ky moment shënon kalimin drejt fazës së një ylli të mirëfilltë.

Studimi i kësaj popullsie të madhe yjesh të rinj u ka dhënë astronomëve të dhëna të rëndësishme për evolucionin yjor.

Vëzhgimet tregojnë se ritmi me të cilin një yll grumbullon material zvogëlohet gradualisht me kalimin e kohës. Megjithatë, ky proces mund të vazhdojë për disa miliona vjet, shumë më gjatë nga sa sugjeronin disa modele të mëparshme.