Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, ka theksuar përgjegjësinë e ndotësve të mëdhenj për të ulur emetimet e gazrave serë dhe ka paralajmëruar për rrezikun e një katastrofe globale nëse nuk ndërmerren veprime të menjëhershme. Në një intervistë për BBC gjatë Takimit të Liderëve të Forumit të Ishujve të Paqësorit në Tonga, Guterres tha se Paqësori është sot zona më e cenueshme e botës dhe se ka një padrejtësi të madhe në lidhje me këtë rajon.
“Ka një padrejtësi të madhe në lidhje me Paqësorin dhe kjo është arsyeja pse jam këtu,” tha Guterres. Ai theksoi se ishujt e vegjël nuk kontribuojnë në ndryshimin e klimës, por janë ata që përballen më shumë me pasojat e tij. “Detet në rritje po vijnë për të gjithë ne,” paralajmëroi ai në fjalimin e tij, ndërsa OKB-ja paraqiti dy raporte të veçanta mbi rritjen e nivelit të detit dhe kërcënimet që ato paraqesin për kombet ishullore të Paqësorit.
Raporti i Organizatës Botërore Meteorologjike të Gjendjes së Klimës në Paqësorin Jugperëndimor përshkruan një goditje të trefishtë për këtë rajon: rritje të përshpejtuar të nivelit të detit, ngrohje të oqeanit dhe acidifikim të detit. Guterres tha se gazrat serë, të prodhuara në masë dërrmuese nga djegia e lëndëve djegëse fosile, janë duke ngrohur planetin tonë dhe se “deti po e merr nxehtësinë”.
Tema e këtij viti në forum ishte “elasticiteti transformues”, një koncept që u testua menjëherë gjatë ditës së hapjes kur shirat e dendur shkaktuan përmbytje të mëdha dhe një tërmet me magnitudë 6.9 goditi rajonin e Tongës. “Është një kujtesë kaq e fortë se sa të paqëndrueshme janë gjërat brenda rajonit tonë dhe sa e rëndësishme është që ne duhet të përgatitemi për gjithçka,” tha Joseph Sikulu, drejtor i Paqësorit, një grup mbrojtës i ndryshimeve klimatike.
Një paradë në rrugë, me kërcimtarë që përfaqësonin rajonin, përfshirë banorët e ishullit të Torres Strait, Tonganët dhe Samoanët, kishte pankarta që thoshin: “Nuk po mbytemi, po luftojmë” dhe “niveli i detit po rritet – po ashtu edhe ne”.
Sipas raportit, nivelet e detit janë rritur mesatarisht 9.4 cm në 30 vitet e fundit, me një rritje deri në 15 cm në Paqësorin tropikal. Guterres vuri në dukje se është e rëndësishme për liderët, veçanërisht për Australinë dhe Zelandën e Re, të jenë të pranishëm dhe të dëshmojnë këto ndryshime dhe qëndrueshmërinë e popujve të Paqësorit.
Kjo është hera e dytë që Guterres merr pjesë në Takimin e Drejtuesve të Forumit të Ishujve të Paqësorit. Në vitin 2019, ai kishte vizituar Tuvalu dhe kishte ngritur alarmin për rritjen e nivelit të detit. Sipas tij, pesë vjet më vonë, janë vërejtur ndryshime reale dhe një angazhim i madh për të rezistuar ndaj ndikimeve negative të ndryshimeve klimatike. Ai gjithashtu theksoi se instrumentet financiare ndërkombëtare që ekzistojnë për mbështetje të vendeve në vështirësi nuk janë krijuar për vendet e vogla ishujore si ato në Paqësor.
