Beograd – Serbia do të jetë vendi i parë në botë që do të provojë një vaksinë eksperimentale kundër kancerit, Enteromix, e zhvilluar nga Qendra për Kërkime Mjekësore dhe Radiologjike në Moskë. Lajmin e bëri të ditur ministri serb për Bashkëpunim Ekonomik, Nenad Popović.

Vaksina do të jetë e personalizuar, duke përdorur inteligjencën artificiale për të kombinuar materialin gjenetik të pacientit me indin tumoral. Ky proces, sipas autoriteteve, kërkon vetëm shtatë ditë dhe synon trajtimin e metastazave të shkaktuara nga melanoma ose kanceri i zorrës së trashë.

Deri në fund të vitit, një ekip mjekësh serbë do të udhëtojë në Moskë për trajnim dhe përfshirje në fazat klinike në institutet Gamaleya dhe Gertsen, ndërsa dozat e para pritet të prodhohen në Spitalin Torlak në Beograd, me plane për administrim që nga viti 2026. Vaksina nuk do të jetë e kufizuar vetëm për pacientët vendas, por edhe për ata nga vendet e tjera evropiane.

Ekspertiza dhe skepticizmi ndërkombëtar
Enteromix nuk është vaksinë parandaluese, por trajtim eksperimental, që përdor katër viruse të padëmshme për të shkatërruar masën tumorale. Studimet fillestare tek kafshët kanë dhënë rezultate pozitive, por komuniteti shkencor ndërkombëtar mbetet skeptik, pasi provat klinike tek njerëzit kanë nisur vetëm në qershor 2025 me 48 vullnetarë. Për rezultatet e besueshme kërkohen vite testimesh.

Dimensioni politik dhe gjeopolitik
Projekti Enteromix lidhet edhe me marrëdhëniet e ngushta midis Serbisë dhe Rusisë. Serbia, e vetmja në Evropë që nuk ka vendosur sanksione ndaj Moskës, ruan lidhje të forta me Rusinë, ndërsa aspiron anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Ky projekt përkon me sfida serioze energjetike për vendin, ndërkohë që Serbia do të fillojë përdorimin e Rrjedhës Ballkanike për gaz nga janari 2026, duke shmangur rrugët tradicionale përmes BE-së.

Ky nismë shënon një kapitull të ri në atë që quhet shpesh “diplomaci vaksinash”, një strategji që Rusia përdori gjatë pandemisë së COVID-19.