Kalendari Julian u krijua nga Juli Cezari në vitin 46 p.e.s. dhe hyri në fuqi në vitin 45 p.e.s. Ky kalendar u projektua me ndihmën e astronomit Sosigeni i Aleksandrisë, i cili propozoi një vit me 365 ditë të ndara në 12 muaj, me një ditë shtesë (29 shkurt) çdo katër vjet për të kompensuar ndryshimet astronomike. Qëllimi kryesor i këtij kalendari ishte të harmonizonte vitin diellor me vitin kalendarik, për të shmangur devijimet sezonale që kishin krijuar probleme në kalendarët e mëparshëm romakë.
Ndryshimi midis kalendarit Julian dhe Gregorian
Në vitin 1582, Papa Gregori XIII prezantoi kalendarin Gregorian, i cili korrigjoi një mospërputhje të vogël në kalendarin Julian. Kalendari Julian kishte një mospërputhje prej 11 minutash e 14 sekondash në vit, gjë që sillte një gabim prej afërsisht 1 dite çdo 128 vjet. Kalendari Gregorian bëri një rregullim në ndarjen e viteve të brishta, duke u bazuar më mirë në ciklin diellor.
Sot, shumica e botës përdor kalendarin Gregorian si standard ndërkombëtar. Megjithatë, kalendari Julian ende përdoret për qëllime fetare nga disa komunitete.
Kush feston sipas kalendarit Julian?
Disa kisha dhe komunitete ortodokse ende ndjekin kalendarin Julian për festa fetare. Festa më e njohur është Krishtlindja Ortodokse, e cila festohet më 7 janar (25 dhjetor sipas kalendarit Julian).
Kishat që ndjekin kalendarin Julian:
1.Kisha Ortodokse Ruse
2.Kisha Ortodokse Serbe
3.Kisha Ortodokse e Jerusalemit
4.Kisha Ortodokse e Maqedonisë së Veriut
5.Kisha Ortodokse e Gjeorgjisë
6.Disa komunitete të Kishës Ortodokse Greke (kryesisht për festa të caktuara)
Festat më të njohura sipas kalendarit Julian:
•Krishtlindja – 7 janar
•Viti i Ri Julian – 14 janar
•Pashkët Ortodokse (dita ndryshon çdo vit, por llogaritet sipas kalendarit Julian)
Kalendari Julian mbetet një simbol i traditës dhe historisë për këto kisha dhe komunitete, duke ruajtur një lidhje të fortë kulturore dhe shpirtërore me të kaluarën.
