Kiev, 27 Shkurt 2025 – Ukraina ka rënë dakord me Shtetet e Bashkuara për një marrëveshje mbi shfrytëzimin e burimeve minerale, një lëvizje që Kievi shpreson se do të forcojë marrëdhëniet me Uashingtonin dhe do të hapë rrugën për një angazhim afatgjatë të sigurisë nga SHBA.

Sipas Financial Times, marrëveshja përfshin zhvillimin e përbashkët të naftës, gazit dhe mineraleve strategjike të Ukrainës, ndërsa SHBA hoqi dorë nga kërkesa për të drejtën e 500 miliardë dollarëve të ardhura të mundshme nga shfrytëzimi i burimeve.

Marrëveshja është negociuar nga zëvendëskryeministrja dhe ministrja e drejtësisë e Ukrainës, Olha Stefanishyna, e cila theksoi se kjo është një mundësi për të zgjeruar bashkëpunimin ekonomik dhe strategjik me SHBA-në pas tre vitesh lufte me Rusinë.

Përmbajtja e marrëveshjes

50% e të ardhurave nga shfrytëzimi i burimeve shtetërore minerale do të shkojnë në një fond të përbashkët për investime në projekte ukrainase.
Marrëveshja nuk përfshin burimet që aktualisht kontribuojnë në buxhetin e Ukrainës, duke përjashtuar kështu aktivitetet e Naftogaz dhe Ukrnafta, dy prodhuesit kryesorë të naftës dhe gazit në vend.
Edhe pse marrëveshja nuk përmban garanci të drejtpërdrejta sigurie, Kievi shpreson se do të ndihmojë në forcimin e lidhjeve me administratën Trump.

Negociatat dhe sfidat politike

Drafti i parë i marrëveshjes, i propozuar nga Presidenti Donald Trump, përfshinte kushte të rënda për Ukrainën, duke kërkuar kthimin e ndihmës ushtarake dhe financiare që SHBA ka dhënë që nga pushtimi rus më 2022.

Presidenti Volodymyr Zelenskyy refuzoi versionin e parë, duke çuar në tensione me Uashingtonin. Trump e quajti Zelenskyy një “diktator” dhe madje dukej se e fajësonte Ukrainën për fillimin e luftës.

Pas negociatave të reja, më 24 shkurt 2025, u arrit një kompromis që u konsiderua më i favorshëm për Kievin.

Reagimet ndërkombëtare

Në Kombet e Bashkuara, Rusia përshëndeti atë që e quajti një qëndrim më të balancuar të SHBA ndaj Ukrainës, pas votimit mbi një rezolutë të re për konfliktin.
Liderët evropianë, megjithatë, kanë shprehur shqetësimin për qasjen e SHBA-së ndaj Ukrainës dhe frikën se marrëveshja mund të dobësojë mbështetjen afatgjatë ushtarake për Kievin.

Kjo marrëveshje shihet si një hap i rëndësishëm ekonomik, por mbetet për t’u parë nëse do të sjellë një angazhim real të sigurisë nga SHBA për Ukrainën.