Një pandemi e shkaktuar nga një virus i lashtë mund të tingëllojë si një skenar fantastiko-shkencor, por shkencëtarët paralajmërojnë se ky rrezik është më real sesa mendohet. Sipas një raporti të fundit nga CNN, shkrirja e akullnajave dhe shtresës së përhershme të akullit (permafrost) për shkak të ngrohjes globale po nxjerr në sipërfaqe viruse të fjetura për dhjetëra mijëra vite, të cilat mund të përbëjnë një kërcënim për njerëzimin.

Ngrohja globale dhe ringjallja e viruseve të lashta

Permafrost-i mbulon një të pestën e hemisferës veriore dhe ka funksionuar si një “kapsulë kohore”, duke ruajtur viruse të lashta dhe mbetje të organizmave prehistorikë. Por ndryshimet klimatike po e shkatërrojnë këtë shtresë mbrojtëse, duke rritur rrezikun e ekspozimit të patogjenëve të panjohur.

Kimberly Miner, klimatologe në NASA, paralajmëron:

“Ngrohja e permafrost-it është shqetësuese, pasi mund të çlirojë viruse dhe baktere të lashta për të cilat nuk kemi asnjë imunitet.”

Zbulimi i “viruseve zombi”

Studiuesit francezë, të udhëhequr nga profesori Jean-Michel Claverie, kanë analizuar mostra nga permafrost-i siberian dhe kanë zbuluar disa viruse të quajtur “viruse zombi”. Këto viruse, të cilat ishin të ngrira për më shumë se 48,500 vjet, u ringjallën dhe ishin ende të afta të infektojnë qeliza njëqelizore (amebat).

Kjo tregon se nëse viruse të tjera të ngjashme, të cilat mund të infektojnë njerëzit ose kafshët, zbulohen dhe përhapen, ekziston mundësia e shpërthimit të një pandemie të re.

Rreziqet e tjera nga shkrirja e permafrost-it

Përveç viruseve të lashta, shkrirja e permafrost-it mund të çlirojë edhe kimikate dhe mbetje radioaktive, të grumbulluara gjatë Luftës së Ftohtë dhe eksperimenteve bërthamore. Këto substanca mund të ndotin ekosistemin dhe të rrezikojnë shëndetin e popullsisë.

A jemi të mbrojtur nga këto viruse?

Sipas Claverie, “imuniteti ynë nuk është i përgatitur për të luftuar viruse që nuk kanë qarkulluar për mijëra vite.” Kjo e bën edhe më të rëndësishme parandalimin e shkrirjes së permafrost-it përmes politikave të forta kundër ndryshimeve klimatike.

Ndërkohë, shkencëtarët vazhdojnë të studiojnë këto patogjenë për të kuptuar më mirë rreziqet e mundshme dhe për të përgatitur masat mbrojtëse në rast të një shpërthimi pandemik.

A mund të jetë pandemia e ardhshme një kërcënim nga e kaluara? Shkenca po përpiqet të japë përgjigje, por një gjë është e sigurt: natyra ka ende sekrete të rrezikshme të fshehura në akull.