Pas vendimit të Donald Trump për të pezulluar financimin ushtarak për Ukrainën, diplomatë në Bruksel po e cilësojnë këtë si “momentin e Evropës”, por mbetet ende e paqartë nëse BE-ja ka vullnetin politik dhe mjetet e nevojshme për të mbushur boshllëkun e lënë nga SHBA.
Dilema e NATO-s dhe BE-së
• NATO është ende në pritje të më shumë detajeve nga Uashingtoni për të kuptuar nëse aleatët evropianë mund të vazhdojnë të blejnë dhe të transferojnë armë amerikane për Ukrainën.
• Një diplomat i BE-së e përshkroi situatën si të vështirë, pasi Evropa nuk ka furnizime të mjaftueshme ushtarake, por nëse mund të përdorë arsenalin amerikan, atëherë mund të mbajë një farë ekuilibri në fushëbetejë.
Qasja e von der Leyen dhe mungesa e vendimeve konkrete
• Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian, ka propozuar rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në BE, por ka shmangur të flasë drejtpërdrejt për ndikimin e vendimit të SHBA-së.
• Përveç 30 miliardë eurove të premtuara për Ukrainën në vitin 2025, BE nuk ka asnjë plan konkret për financime shtesë këtë vit, kur Ukraina ka nevojë urgjente për një tjetër 30 miliardë euro.
• Von der Leyen ka propozuar një hua prej 150 miliardë eurosh për shtetet anëtare për të forcuar mbrojtjen ajrore dhe arsenalet e dronëve, por pa qartësi nëse kjo do të përkthehet në ndihmë të drejtpërdrejtë për Ukrainën.
Pengesat brenda BE-së dhe vetoja e Hungarisë
• Shefja e Politikës së Jashtme të BE-së, Kaja Kallas, propozoi një plan për të siguruar 30 miliardë eurot e nevojshme për Ukrainën, duke përdorur të ardhurat nga asetet e ngrira ruse dhe kontributet vullnetare nga shtetet anëtare.
• Ky plan tani është pezulluar, pasi disa vende nuk ishin të gatshme të angazhohen financiarisht.
• Hungaria e Viktor Orbán ka kërcënuar të vërë veton ndaj çdo teksti të samitit të BE-së që sfidon përpjekjet e SHBA-së për të negociuar një marrëveshje paqeje me Rusinë.
Përfundimi: A do të përfshijë “momenti i Evropës” Ukrainën?
Ndërsa BE-ja flet për një “epokë të re të sigurisë”, realiteti tregon se nuk ka ende asnjë angazhim konkret për të zëvendësuar ndihmën e SHBA-së për Ukrainën. Me përçarjet brenda BE-së dhe me mungesën e një strategjie të qartë, momentumi evropian mund të mos e përfshijë fare Ukrainën, duke e lënë atë në një situatë kritike.
