Vaji i ullirit, një nga përbërësit më të dashur në kuzhinën mesdhetare, është në qendër të vëmendjes për shkak të mënyrës së gabuar të ruajtjes që rrezikon të dëmtojë vlerat ushqyese dhe shijen e tij autentike.

Për vite me radhë, familjet shqiptare e kanë ruajtur vajin e ullirit në enë të mëdha qelqi ose balte në bodrume të errëta e të freskëta – një traditë që garantonte jetëgjatësi dhe cilësi. Por me ndryshimin e stilit të jetesës dhe mungesën e hapësirave të dedikuara për magazinim, mënyrat moderne të ruajtjes shpesh bien ndesh me parimet bazë që mbrojnë vajin nga prishja.

Ekspertët e ushqimit këshillojnë që vaji i ullirit të ruhet në temperatura të qëndrueshme mes 10 dhe 18°C, larg rrezeve të diellit dhe lagështirës. Vendosja e tij në banakun e kuzhinës apo pranë burimeve të nxehtësisë konsiderohet gabim i rëndë, pasi nxehtësia dhe drita përshpejtojnë oksidimin dhe humbjen e përbërësve të vlefshëm.

Një tjetër faktor kyç është materiali i enës ku ruhet vaji. “Shishet e errëta prej qelqi, qeramike ose çelik inox janë më të sigurtat”, shpjegojnë specialistët, ndërsa paralajmërojnë kundër përdorimit të shisheve plastike. Studimet e fundit sugjerojnë se plastika mund të lëshojë mikroplastikë në vaj, duke kompromentuar jo vetëm cilësinë, por edhe sigurinë ushqimore.

Në raftet e supermarketeve, konsumatorëve u rekomandohet të shmangin shishet e vendosura në vende të ndriçuara apo të ekspozuara ndaj temperaturave të larta. Po ashtu, këshillohet kontrolli i datës së vjeljes, e jo vetëm i datës së skadencës, si një tregues i freskisë dhe cilësisë së produktit.

Teksa vaji i ullirit mbetet pjesë themelore e dietës shqiptare, ekspertët nënvizojnë se ruajtja e tij e saktë nuk është luks, por nevojë. “Një vaj i ruajtur mirë është ilaç për trupin, një i ruajtur keq është thjesht yndyrë pa vlerë”, theksojnë ata.

Me interesin në rritje për produktet bio dhe shëndetin ushqimor, ruajtja korrekte e vajit të ullirit është kthyer në një temë me rëndësi jo vetëm për amvisat, por edhe për tregtarët, prodhuesit dhe konsumatorët që duan të përfitojnë më shumë nga “ari i gjelbër” i Mesdheut.