Bashkimi Evropian ka nisur heqjen graduale të disa masave ndëshkuese ndaj Kosovës, të vendosura në vitin 2023, duke liruar mjetet financiare për katër projekte në vlerë prej 34.6 milionë eurosh. Vendimi lidhet me atë që BE-ja e ka vlerësuar si “transferim i duhur i pushtetit lokal në veri të Kosovës”, pas zgjedhjeve lokale të 12 tetorit.

Lajmi u bë i ditur nga Zëvendëskryeministri i parë në Qeverinë e Kosovës në detyrë, Besnik Bislimi, pas pranimit të një letre zyrtare nga Drejtori i Përgjithshëm për Zgjerim i Bashkimit Evropian, Gert Jan Koopman. Sipas letrës, fondet e liruara i përkasin programeve IPA dhe përbëjnë një hap të parë në lehtësimin e masave ndaj Kosovës.

“Komisioni do të heqë më tej disa nga masat e BE-së, konkretisht ato që lidhen me programin e fondeve të BE-së dhe kontraktimin e projekteve prioritare”, thuhet në letrën e Koopmanit, duke iu referuar Komunikimit të Komisionit për Zgjerimin 2025.

Kosova kërkon heqjen e plotë të masave

Zëvendëskryeministri Bislimi e përshëndeti këtë vendim, duke theksuar se Kosova ka kërkuar vazhdimisht heqjen e plotë të masave ndëshkuese.

“Nuk ka më asnjë arsye që një pjesë e tyre të mbeten në fuqi, sidomos pas transferimit të pushtetit në katër komunat në veri në mënyrë ligjore dhe të qetë”, u shpreh Bislimi.

Megjithatë, sipas burimeve nga Brukseli dhe mediave në Prishtinë, Bashkimi Evropian nuk pritet t’i heqë të gjitha masat ndaj Kosovës gjatë këtij viti. Komisioni Evropian i ka kërkuar Kosovës që të paraqesë projektet për përdorimin e fondeve IPA për periudhën 2026–2027, të cilat duhet të miratohen nga Komisioni dhe të mbështeten nga shtetet anëtare.

Kërkesa për reforma dhe dialog me Serbinë

Ministrat e vendeve anëtare të BE-së diskutuan të martën në Bruksel procesin e zgjerimit, duke miratuar konkluzionet për vendet e Ballkanit Perëndimor. Në pjesën për Kosovën, Këshilli për Çështje të Përgjithshme i BE-së bën thirrje për përshpejtimin e reformave dhe zbatimin e marrëveshjeve të arritura me Serbinë në kuadër të dialogut të normalizimit, përfshirë formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe. Nga ana tjetër, Serbisë i kërkohet njohja e dokumenteve dhe simboleve të Kosovës dhe ndalimi i kundërshtimit të anëtarësimit të saj në organizata ndërkombëtare.

Kosova ende pa status kandidati

Kosova mbetet i vetmi vend në Ballkanin Perëndimor që nuk gëzon statusin e vendit kandidat për anëtarësim në BE, ndonëse ka aplikuar në dhjetor të vitit 2022. Në këtë kontekst, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ndodhet në Bruksel, ku po merr pjesë në Samitin BE–Ballkani Perëndimor.

Sipas njoftimit të Presidencës, në samit do të diskutohet procesi i zgjerimit, Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor, integrimi ekonomik, investimet, reformat, si dhe bashkëpunimi në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes. “Heqja e masave ndaj Kosovës dhe avancimi i rrugës së integrimit evropian do të jenë në fokus të diskutimeve”, thuhet në njoftim.

Draft-deklarata e samitit thekson se “e ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në Bashkimin Evropian” dhe se zgjerimi mbetet një mundësi reale që duhet shfrytëzuar.