Bashkimi Evropian ka njoftuar se gjatë muajit janar do të nisë heqjen graduale të masave të vendosura ndaj Kosovës, të cilat ishin në fuqi që nga vera e vitit 2023. Masat u ndërmorën pas vendimit të Prishtinës zyrtare për të zbatuar rezultatet e zgjedhjeve të kontestuara në komunat veriore me shumicë serbe, pavarësisht paralajmërimeve të përsëritura nga Brukseli.
Ky zhvillim konsiderohet një sinjal pozitiv për të ardhmen evropiane të Kosovës, pasi viti 2026 mund të shënojë momentin kur aplikimi për anëtarësim në BE, i dorëzuar në fund të vitit 2022, të shqyrtohet për herë të parë nga Komisioni Evropian. Paralelisht, ekziston edhe mundësia që dialogu Kosovë–Serbi, i ndërmjetësuar nga BE-ja, të rifillojë pas një ndërprerjeje dyvjeçare.
Masat ndaj Kosovës kanë qenë të diskutueshme dhe pa precedent në raportet e BE-së me një vend aspirant për anëtarësim. Ato nuk janë konsideruar sanksione në kuptimin e plotë politik dhe ligjor, por më tepër “masa”, pasi nuk janë miratuar përmes një akti formal që kërkon unanimitetin e 27 shteteve anëtare.
Ndryshe nga raste të tjera, si ai i vitit 2019 ndaj Turqisë, kur BE-ja miratoi sanksione formale për shkak të shpimeve të paautorizuara në Mesdheun Lindor, në rastin e Kosovës procedura formale nuk u ndoq. Në vend të saj, shefi i atëhershëm i diplomacisë evropiane, Josep Borrell, u dërgoi një letër shteteve anëtare, duke përshkruar masat dhe duke rekomanduar zbatimin e tyre pa krijuar detyrim ligjor.
Drejtoria e Përgjithshme për Zgjerim e BE-së e njoftoi më pas Kosovën për masat, të cilat ishin kryesisht të natyrës së brendshme të bllokut. Ato përfshinin ngrirjen e fondeve nga buxheti i përbashkët i BE-së, pezullimin e vizitave të nivelit të lartë dhe mosmbajtjen e mbledhjeve të Këshillit të Stabilizim-Asociimit, mekanizmi kryesor politik i marrëdhënieve ndërmjet Brukselit dhe Prishtinës.
Megjithëse për vendosjen e masave nuk pati unanimitet formal të shteteve anëtare, për heqjen e tyre kërkohet dakordësi e plotë, proces që tashmë ka nisur dhe pritet të realizohet gradualisht në muajt në vijim.
