Një nga fenomenet më spektakolare astronomike të vitit 2026 do të ndodhë të mërkurën, më 12 gusht, kur një eklips total diellor do të jetë i dukshëm nga disa zona të hemisferës veriore. Për pak çaste, Hëna do të kalojë midis Tokës dhe Diellit, duke mbuluar plotësisht diskun diellor për vëzhguesit që ndodhen brenda brezit të ngushtë të totalitetit. (NASA Science)
Eklipsi është veçanërisht i rëndësishëm për Evropën. Spanja dhe Islanda do të jenë ndër vendet ku do të mund të vëzhgohet eklipsi total, ndërsa një zonë e vogël në veriperëndim të Portugalisë do të përfshihet gjithashtu në rrugën e totalitetit. Pjesa më e madhe e Evropës do ta shohë fenomenin vetëm si eklips të pjesshëm. (NASA Science)
Gjatë një eklipsi total, Hëna mbulon plotësisht sipërfaqen e ndritshme të Diellit. Drita e ditës zbehet, qielli merr një pamje të ngjashme me muzgut dhe, gjatë fazës së totalitetit, bëhet e dukshme korona e Diellit.
Ky fenomen është i mundur falë një përputhjeje të veçantë të madhësive dhe distancave: Dielli ka një diametër rreth 400 herë më të madh se Hëna, por ndodhet gjithashtu rreth 400 herë më larg nga Toka. Për këtë arsye, nga Toka, dy trupat qiellorë mund të duken pothuajse të njëjtës madhësi.
Nga do të kalojë “rruga e totalitetit”?
Sipas NASA-s, hija e Hënës do të nisë rrugëtimin në veriun e Rusisë, do të kalojë përmes Groenlandës dhe Islandës, më pas përmes Atlantikut të Veriut dhe do të mbërrijë në Spanjë, duke përfshirë edhe një pjesë të vogël të Portugalisë. (NASA Science)
Në Spanjë, fenomeni do të jetë veçanërisht interesant pasi eklipsi do të ndodhë relativisht ulët në horizont, në orët e vona të pasdites dhe pranë perëndimit të Diellit.
Për shembull, në León, faza e totalitetit do të nisë rreth orës 20:28 dhe do të zgjasë rreth dy minuta. Në Madrid, eklipsi do të arrijë një mbulim shumë të lartë, por qyteti ndodhet jashtë brezit të plotë të totalitetit. (NASA Science)
Në përgjithësi, faza e totalitetit do të jetë e shkurtër: përgjatë pjesës më të madhe të rrugës do të zgjasë më pak se dy minuta, ndërsa kohëzgjatja maksimale e totalitetit do të jetë rreth 2 minuta e 18 sekonda. (NASA Science)
Kujdes gjatë vëzhgimit
Gjatë fazave të pjesshme, nuk duhet parë drejtpërdrejt Dielli pa mbrojtje të përshtatshme për sytë. NASA rekomandon përdorimin e syzeve ose filtrave të posaçëm për vëzhgimin diellor.
Vetëm gjatë fazës së shkurtër të totalitetit, kur Dielli është plotësisht i mbuluar nga Hëna, vëzhgimi i drejtpërdrejtë është i sigurt. (NASA Science)
Eklipsi i 12 gushtit pritet të tërheqë vëmendjen e miliona njerëzve në hemisferën veriore, ndërsa zonat përgjatë “rrugës së totalitetit” do të kenë mundësinë të përjetojnë një nga fenomenet më mbresëlënëse të astronomisë.
