Kosi është një nga ushqimet që mund të luajë një rol të rëndësishëm në një dietë të shëndetshme. Përveçse është burim i mirë proteinash dhe kalciumi, konsumi i rregullt i tij është lidhur me shëndet më të mirë metabolik dhe rrezik më të ulët për disa sëmundje kronike.

Një rishikim i ri i publikuar në revistën “Journal of Nutrition, Health and Aging” ka analizuar të dhënat shkencore mbi ndikimin e konsumit të kosit në shëndetin e njeriut.

Sipas përfundimeve të rishikimit, përfshirja e rregullt e kosit në dietë lidhet me përmirësimin e shëndetit metabolik, uljen e rrezikut për diabetin e tipit 2 dhe ndihmën në ruajtjen e një përbërjeje të shëndetshme trupore.

Kosi dhe “paradoksi” i yndyrave

Studimi vë në dukje edhe atë që studiuesit e konsiderojnë një paradoks të produkteve të qumështit. Edhe pse disa prej tyre, përfshirë kosin e plotë, përmbajnë yndyra, konsumi i tyre nuk lidhet domosdoshmërisht me rritje të kolesterolit, mbipeshë apo obezitet.

Rishikimi ka ndërthurur të dhëna nga studime vëzhguese dhe prova klinike. Kosi konsiderohet një ushqim me dendësi të lartë ushqyese, pasi përmban kalcium, proteina me vlerë të lartë biologjike, kalium dhe kultura bakteriale të gjalla.

Studiuesit theksojnë se ndikimi i tij nuk shpjegohet vetëm nga një nutrient i veçantë, por nga ndërveprimi i përbërësve të ndryshëm, të cilët së bashku krijojnë atë që shkencëtarët e quajnë “matricë ushqimore”.

Roli i mikrobiotës së zorrëve

Një nga mekanizmat e mundshëm lidhet me mikrobiotën e zorrëve. Bakteret e acidit laktik që gjenden në kos mund të ndihmojnë në ruajtjen e ekuilibrit të florës së zorrëve dhe të nxisin prodhimin e acideve yndyrore me zinxhir të shkurtër.

Këto përbërje mund të ndikojnë në inflamacionin kronik të nivelit të ulët, i cili lidhet me obezitetin dhe rezistencën ndaj insulinës.

Mund të ndihmojë edhe në kolesterol dhe tensionin e gjakut

Të dhënat e përmbledhura në rishikim tregojnë një lidhje mes konsumit të kosit dhe rrezikut më të ulët për disa çrregullime metabolike.

Një meta-analizë e përfshirë në rishikim sugjeron se kosi probiotik mund të ulë kolesterolin total dhe kolesterolin LDL te personat me hiperkolesterolemi të lehtë ose të moderuar.

Ndërkohë, studime të mëdha vëzhguese sugjerojnë se personat që konsumojnë rregullisht kos priren të kenë një shëndet më të mirë kardiovaskular.

Disa prova të kryera në SHBA kanë treguar se konsumimi i kosit të paktën pesë herë në javë lidhet me një rrezik 16% më të ulët për hipertension.

Ndërsa te personat me hipertension, konsumimi i kosit të paktën dy herë në javë është lidhur me një rrezik 17% më të ulët për sëmundje kardiovaskulare te gratë dhe 21% te burrat.

Megjithatë, këto të dhëna kryesisht tregojnë lidhje statistikore dhe nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht se kosi i vetëm parandalon apo trajton sëmundjet. Rezultatet duhen parë në kontekstin e të gjithë dietës dhe stilit të jetesës.