Në gusht 1999, Vladimir Putin u emërua kryeministër i Federatës Ruse dhe në fund të vitit 1999/2000, ai trashëgoi postin e presidentit nga Boris Jelcin, i cili ishte në gjendje të rëndë shëndetësore. Menjëherë pas marrjes së detyrës, Putin deklaroi se Rusia ishte dhe do të mbetet një fuqi e madhe. Në atë kohë, në Evropë ai shihej më shumë si një reformator që pritej të stabilizonte Rusinë kaotike të viteve 1990.
Në qershor 2001, presidenti i SHBA-së, George W. Bush, e përshkroi Putinin si një “person të besueshëm dhe të drejtpërdrejtë” pas një takimi të nivelit të lartë. Bush, si udhëheqësi i NATO-s, e vlerësoi Putinin për sinqeritetin e tij. Më pas, në shtator të po atij viti, Putin i ofroi Evropës një partneritet sigurie me Rusinë gjatë një fjalimi në Bundestag, duke vënë në pikëpyetje rolin e SHBA-së si fuqi udhëheqëse perëndimore, por nuk përjashtoi mundësinë e anëtarësimit të Rusisë në NATO dhe BE.
Në ato vite, Rusia dhe BE-ja ranë dakord për programe dhe bashkëpunime të ndryshme financimi, duke synuar një “partneritet strategjik”. NATO hapi një zyrë në Moskë dhe Rusia ngriti një përfaqësi në NATO në Bruksel. Këshilli i posaçëm NATO-Rusi u krijua për të diskutuar çështje strategjike, përfshirë edhe zgjerimin e aleancës me shtete të Evropës Qendrore dhe Lindore.
Në atë periudhë, Rusia, si një nga furnizuesit kryesorë të BE-së me naftë dhe gaz, bëri marrëveshje të suksesshme biznesi me Evropën. Kancelari gjerman, Gerhard Schröder, e quante Putinin një “demokrat pa të meta”, pavarësisht se në Rusi shtypja e opozitës dhe kufizimet e lirisë së shtypit po bëheshin gjithnjë e më të dukshme. Më vonë, Schröder mori pozicione fitimprurëse në kompanitë ruse të energjisë shtetërore.
Kthesa e Putinit dhe Përballja me Perëndimin
Në vitin 2006, në një konferencë sigurie në Mynih, Putin shfaqi një qëndrim të ri. Ai u ankua se Perëndimi nuk po e pranonte Rusinë si një fuqi të madhe dhe përshkroi zgjerimin e NATO-s si një shkelje të fjalës së dhënë. Putin theksoi se premtimet e shteteve të NATO-s për të mos lëvizur drejt kufijve të Rusisë ishin shpërfillur, megjithëse Rusia kishte rënë dakord për zgjerimin në një marrëveshje me NATO-n në vitin 1997.
Tensionet u rritën me shpejtësi kur, në vitin 2008, Ukraina dhe Gjeorgjia morën premtime për anëtarësim në NATO. Në gusht të atij viti, Putin demonstroi fuqinë e tij ushtarake duke ndërhyrë në një konflikt në Gjeorgji, duke vendosur pjesë të Osetisë Jugore dhe Abkhazisë nën kontrollin rus pas një lufte të shkurtër.
Në vitin 2013, BE-ja ende fliste për krijimin e një “hapësire ekonomike dhe njerëzore” të përbashkët me Rusinë nga Lisbona në Vladivostok, duke e konsideruar këtë si një vizion afatgjatë.
Luftërat e Putinit dhe Rënia e Marrëdhënieve me Perëndimin
Pas dëbimit të presidentit pro-rus të Ukrainës në pranverën e vitit 2014 dhe pas revolucionit demokratik të Maidanit, Putin nisi sulmin e parë të hapur ndaj Ukrainës, duke aneksuar Gadishullin e Krimesë dhe duke vendosur pjesë të Ukrainës lindore nën kontrollin e tij përmes separatistëve pro-rusë. Perëndimi reagoi me sanksione dhe përpjekje ndërmjetësimi, por marrëdhëniet u përkeqësuan më tej. Ndërkohë, importet e energjisë ruse në Evropë vazhduan, edhe pse perceptimi evropian për Putinin po ndryshonte, duke e parë atë gjithnjë e më shumë si një sundimtar autokratik.
Në vitin 2021, BE-ja foli për një “spirale negative” në marrëdhëniet e ndërsjella, dhe tensionet kulmuan në mars të vitit 2022, pas sulmit të shkallë të gjerë të Rusisë ndaj Ukrainës. Presidenti amerikan Joe Biden e cilësoi Putinin si një “diktator, një kriminel lufte, dhe një vrasës të pamëshirshëm”. Nga ky moment, NATO e konsideron Rusinë si “kërcënimin më të madh për paqen në Evropë”. BE-ja ka vendosur sanksione gjithëpërfshirëse ndaj Rusisë dhe po përpiqet të shkëputet nga furnizimet me naftë dhe gaz rus sa më shpejt të jetë e mundur, megjithëse kjo ende nuk është arritur plotësisht. Ndërkohë, NATO po përgatitet për një garë të re armësh, duke e konsideruar mbrojtjen ndaj një agresioni të mundshëm rus si detyrën kryesore të saj.
