Në një zbulim të jashtëzakonshëm arkeologjik, shkencëtarët në Turqinë qendrore kanë gjetur copën më të vjetër të bukës së pjekur ndonjëherë — një bukë e lashtë që daton rreth 5,000 vjet më parë. Artefakti u gjet në shtator 2024 gjatë gërmimeve në vendbanimin e Epokës së Bronzit Kulluoba Hoyuk në Eskisehir.

Kjo bukë e sheshtë dhe në formë disku, me diametër rreth 12.7 cm, ka ruajtur pothuajse tërësisht formën e saj origjinale. Analizat zbuluan se buka është bërë me miell gruri të bluar trashë, fara thjerrëzash dhe një gjethe bime që vepronte si majë natyrale, duke treguar një njohuri të avancuar të hershme në përgatitjen e ushqimit.

Të frymëzuar nga ky zbulim, një furrë buke lokale në Eskisehir, Halk Ekmek, rikrijoi recetën duke përdorur grurin Kavilca, një lloj gruri rezistent ndaj thatësirës dhe sëmundjeve, i cili zëvendëson grurin e lashtë që nuk është më i disponueshëm. Për të afruar më shumë shijen origjinale, në recetë u shtuan bulgur dhe thjerrëza.

Buka e rikrijuar u prit shumë mirë nga banorët lokalë, me rreth 300 bukë të prodhuara në ditë dhe shitur në një çmim të përballueshëm prej 50 lira turke (rreth 1.30 dollarë), falë subvencioneve komunale që promovojnë trashëgiminë kulturore dhe praktikat e qëndrueshme.

Kryetarja e bashkisë së Eskisehirit, Ayse Unluce, e përshkroi zbulimin si një mesazh të fuqishëm nga paraardhësit për përdorimin e kulturave bujqësore më rezistente ndaj thatësirës, një aspekt thelbësor në kohën e ndryshimeve klimatike.

Buka origjinale qëndron tani ekspozuar në Muzeun Arkeologjik të Eskisehirit, duke tërhequr vizitorë të shumtë që duan të prekin me dorë historinë mijëvjeçare të ushqimit.