23.3 C
Tiranë
Friday, August 7, 2026

Zbulohet shkaku i “Mospërputhjes së Madhe” në kores së Tokës: Erëzimi akullnajor ka zhdukur kilometrat e shkëmbinjve të lashtë

Shkencëtarët sapo kanë dhënë një përgjigje për një nga misteret më të mëdha gjeologjike të kohës sonë — mungesën e një pjese të madhe të kores së Tokës, të njohur si “Mospërputhja e Madhe”. Ky fenomen u vu re për herë të parë në vitin 1869 në Kanionin e Madh të Arizonës dhe është i lidhur me boshllëqet në të dhënat sedimentare, ku mosha e shkëmbinjve ndryshon ndjeshëm.

Sipas një studimi të ri të udhëhequr nga Dr. Brenhin Keller nga Qendra e Gjeokronologjisë në Berkeley, arsyeja kryesore për këtë mungesë është erozioni i thellë i shkaktuar nga akullnajat gjatë periudhës së njohur si “Toka në formë topi dëbore”, kur planeti ishte pothuajse krejtësisht i mbuluar me akull.

Ekspertët vlerësojnë se rreth 3-5 kilometra shkëmbinj sedimentarë janë gërryer dhe zhdukur nga sipërfaqja globale gjatë kësaj periudhe, duke lënë një boshllëk të madh në regjistrat gjeologjikë. Kjo sasi e humbur përbën rreth një miliard kilometra kub material, një volum i jashtëzakonshëm që shpjegon mungesën e dëshmive të pritura në shtresat sedimentare të Tokës.

Studimi gjithashtu ofron prova të forta nga izotopet e hafniumit dhe oksigjenit në kristalet e shkëmbinjve, që konfirmojnë gërryerjen në temperatura shumë të ulëta, tipike për epokën akullnajore.

Një tjetër implikim i rëndësishëm i kësaj zbulimi është shpjegimi pse kratere asteroidësh më të vjetër se 700 milionë vjet janë shumë të rrallë — shumë prej tyre janë zhdukur nga proceset e gërryerjes së fortë.

Sa i përket vendndodhjes aktuale të këtyre shkëmbinjve të zhdukur, shkencëtarët argumentojnë se ata janë transportuar dhe depozituar në shtresat sedimentare të fundeve detare nga erozioni i akullnajat.

Ky zbulim ndryshon rrënjësisht kuptimin tonë për historinë gjeologjike të Tokës dhe tregon fuqinë e jashtëzakonshme të proceseve natyrore në modelimin e sipërfaqes planetare.

Artikuj të Tjera

Komento

Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
Ju lutem shkruani emrin tuaj këtu

POSTIMET E FUNDIT

Parashikimi I motit, e Enjte, 6 Gusht 2026

0
Për 6 gushtin 2026, në Shqipëri pritet mot kryesisht i kthjellët dhe shumë i nxehtë. Dielli do të mbizotërojë në të gjithë territorin, ndërsa...

Tmerr gjatë transmetimit live në TikTok, influenceri meksikan ekzekutohet para ndjekësve

0
Një tjetër ngjarje tronditëse ka goditur botën e rrjeteve sociale në Meksikë. Influenceri César Gastélum është qëlluar për vdekje teksa po transmetonte drejtpërdrejt në...

Vrasja tronditëse e influencers në transmetim live, arrestohet “El R1”, i dyshuari se urdhëroi...

0
Autoritetet meksikane kanë arrestuar Ramón Ángel Álvarez Ayala, i njohur me nofkën “El R1”, një nga drejtuesit e Kartelit Jalisco New Generation (CJNG), i...

Lista Serbe ankimon rezultatin e zgjedhjeve: Kundërshton mandatin e Nenad Rashiqit

0
Lista Serbe ka dorëzuar këtë të martë një ankesë në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës kundër vendimit të Gjykatës Supreme, e cila konfirmoi rezultatet e...

Alarm nga AKSK: 56 tentativa për sulme kibernetike çdo minutë në Shqipëri gjatë gjysmës...

0
Infrastrukturat e informacionit në Shqipëri kanë qenë nën një presion të vazhdueshëm gjatë gjysmës së parë të vitit 2026. Sipas të dhënave zyrtare të...