Pas dekreti të Presidentit Bajram Begaj për datën e zgjedhjeve të përgjithshme më 11 maj 2025, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka nisur menjëherë punën për përgatitjet e nevojshme. Një nga hapat e parë ka qenë përcaktimi i numrit të mandateve të deputetëve për çdo njësi zgjedhore, që është bërë duke u bazuar në llogaritë demografike të vitit 2024.

Përzgjedhja e numrit të mandateve për çdo qark është bërë duke ndarë numrin total të shtetasve, që është 4,627,824, me numrin e mandateve të Kuvendit (140 mandate). Kjo ka dhënë një mesatare prej 33,056 shtetasish për çdo mandat. Në përputhje me këtë ndarje, janë përcaktuar mandatet për secilin qark, me disa ndryshime të rëndësishme nga zgjedhjet e kaluara:

– Tirana do të ketë 37 mandate, duke pasur përfaqësim më të madh në Kuvend.
– Korça do të humbasë një mandat dhe do të ketë 10 deputetë.

Në këtë mënyrë, ndarja e mandateve është si vijon:

– Berat: 7 mandate
– Dibra: 5 mandate
– Durrës: 14 mandate
– Elbasan: 14 mandate
– Fieri: 16 mandate
– Gjirokastra: 4 mandate
– Korça: 10 mandate
– Kukës: 3 mandate
– Lezhë: 7 mandate
– Shkodër: 11 mandate
– Tirana: 37 mandate
– Vlora: 12 mandate

Procedura për Caktimin e Mandateve:

Sipas Kodit Zgjedhor, në nenin 75, përcaktohen kriteret dhe procedura për ndarjen e mandateve. Çdo mandat përfaqëson një numër të afërt shtetasish. Pjesëtimi i numrit total të shtetasve me numrin 140 të mandateve të Kuvendit është baza për llogaritjen e numrit mesatar të shtetasve që i takojnë çdo mandat. Mandatet e caktuara për çdo qark janë të barabarta me numrin që rezulton nga pjesëtimi i numrit të shtetasve të zonës zgjedhore me këtë numër mesatar.

Në rast se disa mandate mbeten të shpërndara, ato i caktohen zonave zgjedhore mbi bazën e presjes dhjetore më të madhe të përftuar nga pjesëtimi. Nëse dy ose më shumë zona kanë të njëjtën presje, mandati i fundit caktohet asaj zone që ka numrin më të madh të shtetasve të pa përfaqësuar.

Përgatitjet për Zgjedhje:

Me firmosjen e datës së zgjedhjeve, institucionet kanë nisur përgatitjet e nevojshme, duke përfshirë hartimin e listave të zgjedhësve, të cilat do të jenë të ndara për herë të parë në dy kategori: një listë për votuesit brenda Shqipërisë dhe një për ata në diasporë. Regjistrimi i votuesve jashtë Shqipërisë do të ndikojë në përditësimin e listave, pasi ata që regjistrohen për votim jashtë do të fshihen nga lista e brendshme.

Ndalimet dhe Rregullat për Kampanjën Zgjedhore:

Një tjetër rregull i rëndësishëm është se nga 11 janari 2025, 4 muaj para datës së zgjedhjeve, institucionet nuk do të mund të realizojnë aktivitete që mund të ndikojnë në favor të partisë në pushtet. Kjo përfshin ndalimin e inaugurimeve, shpërblimeve, bonusve dhe aktiviteteve të tjera që mund të konsiderohen si mjete të mundshme për të joshur votuesit.

Në fillim të marsit, kandidatët për deputetë duhet të dorëzojnë dokumentet përkatëse për të marrë pjesë në zgjedhje, ndërsa listat e kandidatëve mund të publikohen më herët në kërkesë të KQZ-së, për të mundësuar dërgimin e fletëve të votimit për emigrantët.

Me këto përgatitje, procesi zgjedhor i 11 majit 2025 pritet të jetë i organizuar dhe i disiplinuar, duke siguruar që zgjedhjet të zhvillohen në përputhje me rregullat dhe procedurat e përcaktuara nga ligji.