Në historinë e sistemit të drejtësisë shqiptare, pak ngjarje kanë lënë gjurmë aq të thella sa vrasjet e gjyqtarëve Kleanthi Koçi dhe Skerdilajd Konomi — dy figura të njohura që humbën jetën në rrethana të errëta, të lidhura me çështje pronësie dhe vendime që preknin interesa të mëdha.

Rasti i parë: Plumbat në zemrën e drejtësisë – Vrasja e Kleanthi Koçit

Kleanthi Koçi, një prej juristëve më të respektuar të Shqipërisë, lindi në Gjirokastër në vitin 1939 dhe për dekada shërbeu në sistemin e drejtësisë, duke mbajtur poste të larta në Gjykatën e Lartë dhe më vonë si kryetar i Dhomës së Avokatëve të Shqipërisë.

Më 21 shkurt 1999, ndërsa po kalonte në Sheshin “Skënderbej” për t’u kthyer në banesë, ai u qëllua me armë zjarri nga dy persona të panjohur. Tre plumba e plagosën rëndë pranë “15-katëshit”, në zemër të Tiranës. Dëshmitarë të kohës rrëfyen se njëri prej agresorëve kishte komunikuar me të pak para atentatit — një shenjë që gjyqtari mund ta njihte autorin.

Koçi i mbijetoi plagëve për tre javë, por ndërroi jetë gjatë transportit për kurim në Itali. U tha se vdekja ndodhi nga një komplikacion në zemër, megjithatë, rrethanat e vonesës disaorëshe në aeroportin e Rinasit dhe tensionet mes autoriteteve shqiptare e italiane mbeten të dyshimta edhe sot.

Në momentin e atentatit, Koçi kishte në dorë disa çështje të pronave me vlera të mëdha, përfshirë një pronë në zonën e Ujit të Ftohtë në Vlorë. Ai kishte deklaruar se do të fliste për personat që e sulmuan “sapo të bëhej mirë” — por vdekja e tij mori me vete edhe të vërtetën.

Rasti i dytë: Shpërthimi që tronditi Vlorën – Vrasja e Skerdilajd Konomit

Më 9 shtator 2011, Vlora u trondit nga një shpërthim i fuqishëm. Gjyqtari 33-vjeçar Skerdilajd Konomi, baba i dy fëmijëve dhe magjistrat në çështje civile, humbi jetën pasi automjeti me të cilin po udhëtonte u hodh në erë me një sasi eksplozivi të telekomanduar.

Makina ku ndodhej gjyqtari ishte e bashkëshortes së tij — pasi atë mëngjes, goma e makinës së tij ishte shpuar qëllimisht, për ta detyruar të përdorte automjetin e “kurthit”.

Hetimet fillestare zbuluan se shënjestra kishte qenë vetë gjyqtari, dhe se motivi më i mundshëm lidhej me çështje pronësie, ku Konomi kishte dhënë vendime me ndikim të madh.

Në veçanti, ai ishte përfaqësues ligjor në një proces gjyqësor për njohjen e pronësisë mbi 3,500 hektarë tokë në Gjirin e Lalzit, që u fitua në Gjykatën e Lartë vetëm tre muaj para vrasjes. Vendimi i zbardhur doli një ditë pas atentatit, më 10 shtator 2011 — kur gjyqtari nuk ishte më gjallë.

Megjithë hetimet e shumta dhe rihapjen e dosjes në vitin 2013, autorët e vrasjes së Konomit nuk janë zbuluar as sot, 14 vite pas ngjarjes.

Një plagë që ende nuk është mbyllur

Vrasjet e Koçit dhe Konomit janë kthyer në simbole të errësirës që ka shoqëruar shpesh drejtësinë shqiptare — aty ku vendimet ligjore prekin interesa të mëdha, dhe ku ligji shpesh përballet me armën.

Dy emra, dy jetë të ndërprera në mes të detyrës, që sot mbeten kujtesë e hidhur e asaj se drejtësia në Shqipëri shpesh ka paguar çmimin më të lartë — jetën e atyre që e shërbyen me integritet.