Pas një seance që zgjati rreth gjashtë orë, Gjykata Kushtetuese vendosi të rrëzojë kërkesën e disa partive dhe organizatave për pezullimin e ndryshimeve në Kodin Zgjedhor, të miratuara nga Partia Socialiste dhe Partia Demokratike në korrik. Kjo kërkesë lidhej me pjesërisht hapjen e listave të kandidatëve për deputetë, një ndryshim që ka ngjallur debat të gjerë politik dhe publik.

Çështja e listave të hapura dhe ankesa e partive

Palët ankimore argumentuan se listat e mbyllura bien ndesh me parimet kushtetuese dhe të drejtën e qytetarëve për të zgjedhur direkt përfaqësuesit e tyre. Sipas tyre, kodi aktual kufizon barazinë e votës dhe pengon konkurrencën e shëndetshme politike. Në padi theksohej se:

“Deputetët duhet të vendosen nga qytetarët, jo nga partitë.”

Deklaratat kryesore në seancë

Dashamir Shehi, kryetar i LZHK-së, argumentoi se marrëveshja PS-PD, që solli ndryshimet ligjore, është e padrejtë dhe kufizon të drejtat e partive të vogla dhe qytetarëve:

“Kjo marrëveshje është kthyer në ligj që rrethon kundërshtarët politikë dhe bën të pamundur konkurrencën e lirë.”

Ai theksoi se Gjykata Kushtetuese duhet të mbrojë të drejtat e minorancës politike dhe të garantojë barazinë në procesin zgjedhor.

Adriatik Lapaj, përfaqësues i organizatës “Shqipëria Bëhet”, theksoi se kodi aktual cënon të drejtën e qytetarëve për të zgjedhur përfaqësuesit që dëshirojnë dhe për të trajtuar votën e tyre si të barabartë:

“Ky ligj kufizon rrotacionin politik dhe cenon parimet kushtetuese. Vota e qytetarëve duhet të jetë një mjet për zgjedhje të ndershme dhe të barabarta.”

Përplasja e interpretimeve kushtetuese

Gjykata vendosi të mos pezullojë zbatimin e ligjit, duke argumentuar se ky vendim nuk prek shqyrtimin e mëtejshëm të çështjes për kushtetutshmërinë e ndryshimeve. Ky është një hap procedural që lejon vazhdimin e zbatimit të Kodit Zgjedhor deri në një vendim përfundimtar mbi ligjin.

Partitë dhe organizatat ankimore

Forcat që dorëzuan padinë përfshijnë partinë Lëvizja për Zhvillim Kombëtar, organizatën Shqipëria Bëhet, partinë Nisma Thurje, si dhe figura të tjera politike, përfshirë Lulzim Bashën, Orjola Pampurin, dhe disa parti të tjera më të vogla opozitare.

Çfarë pritet më tej?

Vendimi për rrëzimin e kërkesës për pezullim nënkupton se Kodi Zgjedhor i miratuar në korrik mbetet në fuqi për momentin. Megjithatë, çështja për thelbin e kushtetutshmërisë së ndryshimeve ligjore do të vijojë të shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese, duke mbajtur gjallë debatin mbi drejtësinë dhe ndershmërinë e sistemit zgjedhor në Shqipëri.