Kryeministri dhe Ministri i Punëve të Jashtme të Izraelit, Yair Lapid (Yair) i ka tërhequr vërejtje ambasadorit izraelit, Noah Gal Gendler, i cili ushtron detyrën njëkohësisht në Shqipëri dhe në Bosnje- Hercegovinë sepse ai mbështeti planin e reformës zgjedhore në Bosnje dhe Hercegovinë.
Ambasadori izraelit, Noah Fal Gendler akuzohet se ka ndërhyrë në punët e brendshme të Bosnje- Hercegovinës, pasi i ka dalë në mbrojtje planit të reformës zgjedhore të kundërshtuar nga shumë parti në Bosnje dhe e përkrahur nga partia nacionaliste.
Kryeministri Yair Lapid, i cili është edhe ministër i Jashtëm, urdhëroi që ambasadori Noah Gal Gendler të qortohej pasi një editorial “i Haaretz” i cilësoi veprimet e tij “një minus i madh për diplomacinë izraelite”.
“Me urdhër të Kryeministrit dhe Ministrit të Punëve të Jashtme Yair Lapid, Drejtori i Përgjithshëm i Ministrisë së Jashtme, Alon Ushpiz qortoi ambasadorin izraelit në Shqipëri dhe Bosnjë e Hercegovinë për sjelljen e tij në rastin e diskutuar sot në editorialin e Haaretz”, tha ministria në një deklaratë.
Memorandumi i ambasadës në qendër të skandalit u lëshua në përgjigje të një plani zgjedhor të promovuar nga Zyra e Përfaqësuesit të Lartë, një institucion i mbështetur nga BE-ja i krijuar pas luftërave ballkanike të viteve 1990 për të ruajtur paqen në rajon. Kritikët thonë se ndryshimi i propozuar në sistemin zgjedhor do të reduktonte ndikimin politik të hebrenjve, romëve dhe pakicave të tjera në vend.
Në fillim të këtij muaji, Ministrja e Jashtme e Boshnje- Hercegovinës, Bisera Turkoviç tha për Haaretz se “është e vështirë të kuptohet se si politika zyrtare e shtetit të Izraelit mund të mirëpresë diskriminimin ndaj hebrenjve për shkak të pamundësisë për të kryer detyrat e tyre në Bosnje dhe Hercegovinë” duke pasur parasysh se “reforma e propozuar zgjedhore do të përforconte sistemin aktual diskriminues kundër pakicave në Bosnje”.
Pikëpamjet e saj u bënë jehonë nga Jakob Finci, presidenti i komunitetit hebre në Bosnje dhe Hercegovinë, i cili deklaroi se ishte “i befasuar” nga pozicioni i dukshëm i Izraelit. “Kjo është hera e parë që Izraeli merr një pozicion në punët e brendshme të Bosnje dhe Hercegovinës, duke mos ndihmuar komunitetin hebre, por një parti politike në vend”, tha Finci për Haaretz. Kur u pyet për kundërshtimin e komunitetit hebre ndaj propozimit, i cili do të konsolidonte fuqinë e partive etno-nacionaliste, Ministria e Jashtme izraelite fillimisht i tha Haaretz se qëndrimi i saj kishte për qëllim mbrojtjen e hebrenjve vendas. Ministria më pas i tha Haaretz se letra e ambasadës shprehte “mbështetje për garantimin e të drejtave të komunitetit hebre në vend” dhe se “u dërgua pas një nisme lokale për ndryshimin e ligjit zgjedhor dhe frikës se implikimet e diskutimit rreth këtij ndryshimi mund t’i dëmtojë ato të drejta”.
