Me afrimin e zgjedhjeve afatmesme në SHBA në nëntor, Donald Trump i është rikthyer edhe një herë çështjes së të ashtuquajturave negociata të paqes për Ukrainën, në një përpjekje për të treguar se administrata e tij është në gjendje të gjejë një zgjidhje për konfliktin.

Trump ka deklaruar në fillim të mandatit se lufta në Ukrainë mund të përfundonte brenda një dite, ndërsa tashmë kanë kaluar 615 ditë. Në sfond, lufta vazhdon dhe konflikti në Lindjen e Mesme mbetet një tjetër problem për politikën e jashtme amerikane.

Në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, Trump foli sërish për mundësinë e negociatave trepalëshe mes SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë. Sipas raportimeve, ai i sugjeroi Volodymyr Zelenskyt të shkonte në Moskë për bisedime, ndërsa nga Kievi është kundërshtuar se një propozim i tillë është bërë.

Paralelisht, Trump ka ftuar Vladimir Putinin në samitin e G20-s, që do të zhvillohet në Florida në dhjetor.

Putini, nga ana tjetër, ka rikthyer në deklaratat e tij çështjen e negociatave, pas një periudhe kur kjo temë nuk ishte në qendër të retorikës së tij. Megjithatë, presidenti rus ka theksuar se vendimet për vazhdimin e bisedimeve do të merren “në bazë të interesave tona” dhe se objektivat e të ashtuquajturit “operacion special ushtarak” nuk kanë ndryshuar.

“Ukraina duhet t’i ndiejë sulmet tona hakmarrëse, dhe ato janë aq shkatërruese sa Ukraina ngre çështjen e një armëpushimi”, ka deklaruar Putin.

Në të njëjtën kohë, sulmet ukrainase ndaj infrastrukturës energjetike dhe objekteve të naftës në Rusi po lidhen nga autoritetet dhe burime të ndryshme me vështirësi në furnizimin me karburant dhe rritjen e çmimeve. Në tekstin e analizës argumentohet se këto zhvillime kanë krijuar probleme edhe për sektorin bujqësor rus, ndërsa vazhdojnë raportimet për radhë të gjata në pikat e karburantit dhe spekulimet mbi një mobilizim të ri.

Në këtë kuadër, rikthimi i Putinit te “negociatat e paqes” interpretohet si një përpjekje për të ndalur presionin ndaj infrastrukturës ruse të naftës, duke përdorur edhe ndërmjetësimin e Trumpit.

Putini ul retorikën ndaj Evropës

Një tjetër ndryshim i vërejtur në retorikën e Kremlinit është ulja e tonit ndaj Evropës. Gjatë muajve të fundit, figura të ndryshme ruse kanë bërë deklarata kërcënuese ndaj Finlandës, Polonisë, vendeve baltike, Gjermanisë, Francës dhe Britanisë së Madhe.

Në këtë kontekst përmenden edhe deklarata se Londra mund të shndërrohej në “një pellg të vakët” apo se Varshava mund të “zhdukej brenda tre ditësh”.

Një tjetër episod ishte publikimi dhe më pas heqja e një materiali në portalin e agjencisë shtetërore ruse RIA Novosti, i cili lidhej me një kërcënim për ndërhyrje ndaj Lituanisë. Teksti u hoq më vonë, ndërsa analiza e konsideron publikimin dhe fshirjen e tij si pjesë të një manovre të qëllimshme të komunikimit rus.

Putin, ndërkohë, ka deklaruar se Rusia nuk ka ndërmend të “shkojë në luftë me Evropën”, duke akuzuar vendet evropiane se janë “histerike dhe provokuese” dhe se duan të vazhdojnë ta përdorin Ukrainën si mjet në luftën kundër Rusisë.

Sipas agjencisë shtetërore ruse TASS, Putin ka deklaruar gjithashtu se Moska është e vetëdijshme për atë që e quan shkelje të të drejtave të rusëve në vendet baltike dhe se po “monitoron situatën” dhe do të “reagojë humanitarisht”.

A do të shkojë Putin në G20?

Kremlini ka bërë të ditur se ftesa e Trumpit për Putinin në samitin e G20-s është ende duke u shqyrtuar.

Sipas analizës, pjesëmarrja do t’i mundësonte Putinit të tregonte se Rusia nuk është e izoluar në arenën ndërkombëtare. Por, nga ana tjetër, në Moskë ekzistojnë shqetësime se Bashkimi Evropian dhe Britania e Madhe mund ta përdorin samitin për t’i bërë presion presidentit rus lidhur me negociatat.

Në samit pritet të jetë edhe kryeministri indian Narendra Modi, i cili ka përsëritur publikisht thirrjet për përfundimin e luftës.

Ndërkohë, sipas raportimeve të Euronews, nga Brukseli është bërë e ditur se BE-ja nuk planifikon të ndryshojë qëndrimin e saj ndaj luftës dhe se samiti mund të përdoret për të dënuar agresionin rus kundër Ukrainës, pavarësisht nëse Putin e pranon apo jo ftesën amerikane.

Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul e ka cilësuar ftesën si një “rrugë të mundshme drejt paqes”, duke theksuar se ajo mund të jetë një test për gatishmërinë e Putinit për të negociuar me mirëbesim.

“Kjo thirrje do të jetë një provë vendimtare – nëse Putini është i gatshëm të negociojë me mirëbesim”, tha Wadephul gjatë një vizite në Kanada.

“Mundësi të tilla duhet të shfrytëzohen. Ne e kemi ftuar vazhdimisht Vladimir Putinin personalisht dhe qeverinë ruse që më në fund të ulen në tryezën e negociatave. Kjo do të thoshte të paktën fillimi i negociatave serioze nëse Putini dhe qeveria ruse janë vërtet të interesuara për t’i dhënë fund luftës”, shtoi ministri gjerman.

Në SHBA, ndërkohë, 14 senatorë nga të dyja partitë i kanë kërkuar Trumpit të tërheqë ftesën për Putinin. Sipas letrës së senatorëve, të cituar nga The Washington Post, pjesëmarrja e presidentit rus do t’i rriste legjitimitetin ndërkombëtar dhe mund të dobësonte përpjekjet për arritjen e një armëpushimi.

Autorët e letrës, republikani Roger Wicker dhe demokratja Jeanne Shaheen, kanë theksuar gjithashtu se Putin dhe anëtarë të tjerë të delegacionit rus janë subjekt i sanksioneve amerikane.

Deri në dhjetor, Kremlini ka kohë për të marrë një vendim. Zëvendësministri i Jashtëm rus Sergey Ryabkov e ka cilësuar atë si një “vendim të pavarur të Putinit”.

Vendimi pritet të ndikohet nga zhvillimet në front, situata ekonomike dhe sociale në Rusi, por edhe nga dinamika politike në SHBA dhe zgjedhjet afatmesme për Kongresin dhe Senatin.

Në këtë klimë, mbetet e hapur pyetja nëse rikthimi i negociatave do të çojë në bisedime reale për përfundimin e luftës apo do të shërbejë kryesisht si një tjetër përpjekje diplomatike dhe politike për të fituar kohë dhe për të ndryshuar presionin mbi palët.