Një deklaratë që i atribuohet ambasadores amerikane në Greqi, Kimberly Guilfoyle, ka shkaktuar reagime të forta politike në Athinë dhe ka hapur debat mbi mënyrën se si qarqe të caktuara në diplomacinë amerikane e perceptojnë sovranitetin politik të aleatëve të Washingtonit.

Sipas një raportimi të The Wall Street Journal, ngjarja dyshohet se ka ndodhur gjatë një darke private në Athinë, në mars të vitit 2026, ku ishin të pranishëm zyrtarë grekë dhe amerikanë.

Gjatë bisedës për krizën politike dhe rrëzimin e qeverisë në Rumani, Guilfoyle dyshohet se ka thënë: “Mund ta bëjmë në çdo vend që duam. Mund ta bëjmë këtu.”

Reagimi i ministrit grek

Sipas të njëjtave burime, ministri grek i Mjedisit dhe Energjisë, Stavros Papastavrou, reagoi menjëherë ndaj deklaratës.

Ai, sipas raportimit, i është përgjigjur ambasadores se Shtetet e Bashkuara nuk mund ta ndryshojnë qeverinë greke, pasi ajo zgjidhet nga votuesit grekë.

Deklarata e pretenduar ka marrë një rëndësi të veçantë për shkak të ndjeshmërisë së marrëdhënieve mes Greqisë dhe SHBA-së, të cilat ndër vite kanë kombinuar bashkëpunimin e ngushtë ushtarak me debatet e brendshme greke mbi ndikimin amerikan.

Debati për energjinë dhe LNG-në

Sipas portalit grek Banking News, çështja bëhet edhe më e ndjeshme për shkak të rolit që Guilfoyle ka luajtur në promovimin e interesave amerikane në Greqi dhe Ballkan, veçanërisht në sektorin e energjisë dhe zgjerimin e eksporteve amerikane të gazit natyror të lëngshëm, LNG.

Portali e interpreton kombinimin e një qasjeje të fortë tregtare me deklarata që mund të kuptohen si referencë ndaj ndryshimit të qeverive si një çështje që shkon përtej ekonomisë dhe prek sigurinë kombëtare.

Banking News argumenton gjithashtu se Greqia nuk duhet të trajtohet si protektorat dhe se qeveria e vendit duhet të përcaktohet nga votuesit grekë, jo nga ambasadat e huaja apo interesat e korporatave.

Megjithatë, deklarata e atribuar Guilfoyle mbetet një pretendim i raportuar nga burime mediatike dhe nuk paraqitet këtu si një fakt i pavarur i verifikuar.

Pse u publikua tani?

Një tjetër element që ka tërhequr vëmendjen është koha e publikimit. Biseda e pretenduar ka ndodhur në mars, ndërsa raportimi është bërë publik pothuajse gjashtë muaj më vonë.

Sipas Banking News, kjo vonesë mund të lidhet me zhvillime dhe llogaritje politike të brendshme në Greqi.

Në sfond përmendet edhe intensifikimi i kontakteve mes qarqeve konservatore amerikane dhe aktorëve politikë grekë. Republikanët amerikanë, sipas portalit, po përpiqen të zgjerojnë rrjetin e tyre konservator në Athinë.

Në këtë kuadër përmenden edhe takimet e fundit të Guilfoyle me ish-kryeministrin grek Antonis Samaras, i cili prej vitesh ka pasur lidhje me Partinë Republikane në SHBA.

Deklarata e pretenduar “Mund ta bëjmë në çdo vend që duam. Mund ta bëjmë këtu” ka rikthyer kështu në qendër të debatit në Greqi pyetjen se deri ku mund të shkojë ndikimi diplomatik i një fuqie aleate në politikën e brendshme të një shteti sovran.